F-117 Nighthawk’ın Açısal Tasarımı Radara Nasıl Yakalanmadı?

Lockheed F-117 Nighthawk’ın kendine özgü açısal gövdesi, yalnızca radara görünürlüğü azaltmak için değil, 1970’lerde mevcut bilgisayarların hesaplama sınırları nedeniyle geliştirildi. Mühendisler düz panellerden yansıyan radar enerjisini sürekli eğimli yüzeylere kıyasla daha güvenilir biçimde modelleyebildi.

F-117’nin radar kesit alanı farklı tahminlerde 0,011-0,032 fit kare (0,001-0,003 metrekare) aralığında veriliyor. Karşılaştırma için McDonnell Douglas F-15 sınıfı bir savaş uçağı için tahmini radar kesit alanı 108-270 fit kare (10-25 metrekare) olarak belirtiliyor. Bu değerler genellikle uçağın belirli bir açıdan, çoğunlukla önden görünümünü ifade ediyor.

Düz paneller radar enerjisini saptırdı

F-117’nin panelleri, radar enerjisini verici antene geri göndermek yerine farklı yönlere yansıtacak şekilde hizalandı. Radar soğurucu malzemeler de geri dönüşü azaltmak amacıyla kullanıldı. Uçağın kanat hücum kenarları 67,5 derece geriye süpürülürken, gövde yüzeyleri yansımaları dar yönlere yoğunlaştıracak biçimde düzenlendi.

Bu yaklaşım uçağı her açıdan görünmez hale getirmedi. Radar, söz konusu dar yansıma bölgelerinden birinin içinde bulunuyorsa kısa süreli ve güçlü bir geri dönüş alabiliyordu. Tasarımın amacı, ateş kontrol radarlarının uçağı izleyip füze angajmanını destekleyebileceği kritik açılardan tespit edilmesini zorlaştırmaktı.

Echo 1 programı ve Have Blue göstericisi

F-117’nin şekillendirilmesinde Sovyet fizikçi Pyotr Ufimtsev’in düz yüzeyler ve kenarlardan radyo dalgalarının saçılımını inceleyen çalışmaları etkili oldu. Lockheed Skunk Works bünyesinde radar uzmanı Denys Overholser ile matematikçi Bill Schroeder, bu çalışmaları Echo 1 adlı bilgisayar programına dönüştürdü.

Echo 1, düz üçgenlerden oluşan bir uçağın radar yansımasını öngörmeye yardımcı oldu. Bu hesaplamalar, daha sonra Have Blue teknoloji göstericisinin geliştirilmesinde kullanıldı. Lockheed, her biri F-117’nin yaklaşık dörtte biri ağırlığında iki Have Blue prototipi üretti.

F-117 hangi radarları hedef aldı?

F-117’nin temel hedefi, bir uçağı füze angajmanını mümkün kılacak hassasiyetle takip eden ateş kontrol radarlarıydı. Bu sistemlerin önemli bölümü yaklaşık 8-12 GHz aralığındaki X bandında çalışıyordu. Bu frekansların 1,0-1,5 inç (2,5-3,75 santimetre) dalga boyları, F-117’nin birkaç fit genişliğindeki panellerine kıyasla küçüktü.

Daha düşük frekanslı L bandı ve VHF erken uyarı radarlarında ise dalga boyları daha büyüktü. Bazı dalga boyları, F-117’nin 43 fit 4 inç (13,2 metre) kanat açıklığının önemli bir bölümüne karşılık geliyordu. Bu durumda uçağın genel boyutları ve elektriksel özellikleri daha belirleyici hale geliyor, açısal tasarım ile radar soğurucu kaplamaların sağladığı avantaj azalabiliyordu.

1980’lerde bu sınırlama tasarımın kabul edilen bir parçasıydı. Düşük frekanslı radarlar F-117’nin bölgede bulunduğunu gösterebilse de daha düşük çözünürlükleri, füze yönlendirmesi için gereken hassas takibi zorlaştırıyordu. Bununla birlikte Sovyet tipi hava savunma ağları farklı radar türlerini birlikte kullanıyordu.

Uçağın açısal yapısı ve kaplamaları F-117’yi tamamen görünmez yapmadı; ancak radar kesit alanını büyük ölçüde azalttı. Tasarımın sağladığı avantaj, özellikle ateş kontrol radarlarının kullandığı frekanslarda ve kritik tespit açılarına karşı öne çıktı.

İlgili haberler: Suudi Arabistan’a 24,3 Milyar Dolarlık F-35 Planı