Suudi Arabistan’a 24,3 Milyar Dolarlık F-35 Planı

ABD Dışişleri Bakanlığı, 17 Eylül 2026’da Suudi Arabistan’a 48 adet F-35A Lightning II savaş uçağının olası satışını onayladı. Değeri 24,3 milyar dolar olarak açıklanan anlaşma, satışın tamamlanması ve teslimatların planlandığı şekilde ilerlemesi halinde uçakların 2030’ların başı ile ortası arasında operasyonel hale gelmesini öngörüyor.

Olası paket kapsamında 49 Pratt & Whitney F135-PW-100 motoru, destek ekipmanları, yedek parçalar, teknik yardım ve eğitim hizmetleri de bulunuyor. Satış gerçekleşirse Suudi Arabistan, F-35 Lightning II’yi seçen veya kullanan 20 ülkeden oluşan gruba katılacak.

Suudi hava gücüne yeni kapasite

F-35A’ların Kraliyet Suudi Hava Kuvvetleri envanterine girmesi, ülkenin mevcut ABD yapımı uçak filosuyla birlikte çalışabilirliğini artırabilir. GlobalMilitary.net verilerine göre kuvvetin aktif envanterinde 916 uçak bulunuyor; bunların 384’ü muharip uçaklardan oluşuyor. F-15 Eagle türevleri, hava üstünlüğü ve taarruz görevlerinde filonun temel unsuru konumunda.

F-35’in gelişmiş sensörleri ve ağ destekli sistemleri, pilotlara muharebe alanına ilişkin gerçek zamanlı ve birleştirilmiş bir görünüm sağlayabilir. Uçağın veri işleme ve paylaşım kabiliyeti, F-15’lerle birlikte görev yapan unsurların hedef tespiti ve görev etkinliğini geliştirmesine yardımcı olabilir.

Anlaşmanın güvenlik boyutu

Planlanan satış, Suudi Arabistan’ın bölgesel tehditlere karşı yeteneklerini artırma potansiyeline karşın güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor. Çin’in casusluk geçmişi ve Suudi Arabistan’daki genişleyen telekomünikasyon varlığı, F-35’e ait hassas teknolojilerin korunup korunamayacağı konusunda soru işaretleri oluşturuyor.

Riyad’ın tehdit değerlendirmelerinde İran’ın yeniden silahlanma ihtimali ile Yemen’deki Husilerin faaliyetleri öne çıkıyor. Middle East Institute Associate Fellow’u Nadwa Al-Dawsari, Husilerin 2015’ten bu yana 1.800’den fazla füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini belirtti. Al-Dawsari’ye göre bazı füzeler yaklaşık 2.000 kilometre, bazı İHA’lar ise yaklaşık 2.600 kilometre menzile ulaşabiliyor.

F-35’in düşük görünürlük özellikleri ve istihbarat, gözetleme ve keşif kabiliyetleri, Suudi Arabistan’ın bölgedeki faaliyetleri ve deniz güzergâhları hakkında farkındalığını artırabilir. Ancak satışın kesinleşmesi, teslimat takvimi ve operasyonel kullanım tarihi henüz garanti edilmiş değil.