THY’nin 150 Boeing 737 MAX siparişinde kritik gelişme: İmza yakın

Türk Hava Yolları’nın (THY) 150 adet Boeing 737 MAX uçağına yönelik geciken siparişinde sona yaklaşıldı. Konuya yakın dört kaynağın verdiği bilgiye göre Boeing, motor üreticisi CFM ile bakım konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle THY’nin anlaşmadan çekilme tehdidinde bulunmasının ardından siparişi sonuçlandırmaya yakın.

Söz konusu sipariş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir yıl önce ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinin ardından duyurulan 225 uçaklık paketin bir parçasını oluşturuyor. Anlaşma, THY’nin motor bakımı konusunda endüstriyel bir iş birliği talebi nedeniyle gecikmişti. Üç kaynağa göre süreç yeniden yoluna girerken anlaşmanın gelecek hafta imzalanması mümkün görünüyor.

Boeing ile GE Aerospace ve Fransa merkezli Safran’ın ortak girişimi olan motor üreticisi CFM konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti. Türk Hava Yolları ise yorum talebine yanıt vermedi.

Motor anlaşmaları uçak siparişlerini daha karmaşık hale getiriyor

Son dönemde yaşanan tedarik zinciri sorunları ve yükselen yedek parça fiyatları, havayolu şirketlerini yeni uçak siparişleriyle birlikte uzun vadeli motor anlaşmalarını da müzakere etmeye yöneltiyor. Bu durum, büyük ölçekli uçak anlaşmalarının ticari yapısını daha karmaşık hale getiriyor.

Kaynaklardan ikisi, siparişin kamuoyuna açıklanmasının geçen yıl Beyaz Saray tarafından duyurulan ve ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkilendirilen Boeing anlaşmalarından birinin geri çekilmesiyle ortaya çıkabilecek olası bir geri adımın önüne geçeceğini belirtti. Kaynaklar, konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemedi.

Türk medyasında yer alan haberlerde Trump ile Erdoğan’ın gelecek hafta New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları sırasında yeniden görüşmesinin beklendiği ifade edildi. Beyaz Saray ise iki liderin görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin henüz açıklama yapmadı.

Sektör kaynaklarına göre anlaşmazlığın temelinde, uzun vadeli motor onarım maliyetlerinden kaynaklanabilecek riskin hangi taraf tarafından üstlenileceği bulunuyor.

THY’den “Premier” bakım tesisi talebi

Türk Hava Yolları, 400’den fazla Boeing ve Airbus uçağından oluşan karma filosuyla dünyanın en büyük havayolu şirketleri arasında yer alıyor.

THY, geçen yıl daha geniş kapsamlı Boeing anlaşmasını duyurmasından birkaç hafta sonra, paket kapsamında bulunan 150 adet 737 MAX uçağından vazgeçebileceğini açıklamıştı. Havayolu, CFM ile fiyat konusunda yaşanan anlaşmazlığı gerekçe göstererek siparişin Airbus’a kaydırılabileceğini belirtmişti.

Sektör kaynakları daha sonra Türk Hava Yolları’nın, Boeing 737 MAX uçaklarına güç veren motorlar için kendi bakım tesisini kurmak ve CFM ortaklarının en üst kademesine doğrudan katılmak istediğini bildirdi.

Bu adımın, THY’ye en yeni motor onarım teknolojilerine daha hızlı erişim sağlaması öngörülüyordu. Ancak tarafların “Premier” olarak adlandırılan bakım tesisi konusunda anlaşmaya varıp varmadığı henüz netlik kazanmadı.

CFM ile fiyat anlaşmazlığı kamuoyuna yansımıştı

Geçen ekim ayında kamuoyu önünde yaşanan anlaşmazlığa ilişkin konuşan GE Aerospace CEO’su Larry Culp, Türk Hava Yolları’nın siparişi iptal etme tehdidini yeni anlaşmaların kamuoyu önünde müzakere edilmesine benzetmişti.

Culp, GE Aerospace’in fiyatlandırma stratejisinin müşterilere sağlanan değeri yansıttığını savunmuştu.

THY yeni uçak seçeneklerini de değerlendiriyor

Türk Hava Yolları’ndan üst düzey bir yönetici pazartesi günü bir sektör konferansında yaptığı açıklamada, şirketin İstanbul merkezindeki hızlı büyümeyi desteklemek amacıyla yeni uçak siparişlerini değerlendirmeye devam ettiğini söyledi.

Havayolu, bölgesel uçak ihtiyacı kapsamında Embraer E2 ve Airbus A220 modellerini incelerken, geniş gövdeli uçak tarafında Boeing 777X ile Airbus A350-1000 modellerini karşılaştırıyor.

Türk Hava Yolları Finans Kıdemli Başkan Yardımcısı Okan Baş, değerlendirmelerini Uluslararası Ulaştırma Uçağı Ticareti Derneği’nin (ISTAT) toplantısında yaptı. Baş, bekleyen Boeing 737 MAX siparişine ilişkin yorum yapmayı reddetti.

Kaynak: Reuters