Saab’ın Yeni İnsansız Muharip Uçağı İlk Kez Gösterildi

İsveçli savunma şirketi Saab, 22 Ağustos’ta Linköping’deki Malmen Hava Üssü’nde düzenlenen İsveç Silahlı Kuvvetleri Jübile Hava Gösterisi’nde yeni nesil insansız muharip hava sistemi A3-001’in tam ölçekli konsept modelini kamuoyuna tanıttı. İnsanlı ve insansız platformların entegre şekilde görev yapacağı geleceğin hava muharebe mimarisinin bir parçası olarak tasarlanan A3-001’in düşük görünürlük, yüksek seviyede otonomi ve çok alanlı harekât kabiliyetine sahip olması hedefleniyor.

Saab’ın açıklamasına göre A3-001, Gripen sistemi ile gelecekte geliştirilecek insanlı muharip hava platformlarını tamamlayabilecek bir insansız sistem olarak değerlendiriliyor. Konsept özellikle elektronik harp, düşman hava savunmasının bastırılması ve yoğun şekilde korunan hava sahalarında hassas taarruz gibi yüksek riskli görevler için geliştiriliyor.

A3-001’de düşük görünürlük ve süpersonik performans hedefi

A3-001, kuyruksuz tasarımı ve düşük görünürlüğe yönelik aerodinamik yapısıyla dikkat çekiyor. Konsept modelde yan hava girişleri, bütünleşik gövde-kanat yapısı ve radar izini azaltmaya yönelik tasarım özellikleri öne çıkıyor.

Saab’ın resmi açıklaması platformun düşük görünürlük ve yüksek otonomi özelliklerini doğrularken, şirket tarafından etkinlikte aktarılan bilgilere dayanan yayınlarda A3 tasarımının süpersonik performans hedefiyle geliştirildiği belirtiliyor.

Motor konusunda ise nihai seçimin henüz yapılmadığı bildiriliyor. Saab İleri Programlar İş Birimi Başkanı Peter Nilsson’un açıklamalarına göre Gripen E’de kullanılan motor ailesi seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Gripen E, General Electric F414 ailesinden türetilen GKN Aerospace RM16 motorunu kullanıyor.

Bu nedenle A3-001’in F414 ailesinden bir motorla donatılması ihtimali bulunmasına rağmen motor seçimi henüz kesinleşmiş değil.

İnsanlı ve insansız platformlar birlikte görev yapacak

A3-001’in temel görev konsepti, insanlı savaş uçaklarının yüksek riskli hava sahalarına doğrudan girmesine gerek kalmadan insansız platformların ileri hatta görev yapmasına dayanıyor.

Saab, A3-001’in Gripen ve gelecekteki insanlı savaş uçaklarıyla entegre bir sistem içinde çalışabileceğini belirtiyor. Konseptin elektronik harp, keşif ve algılama, hava savunmasının bastırılması ve hassas taarruz gibi görevlerde kullanılabilmesi öngörülüyor.

Platformun yüksek otonomi seviyesi sayesinde insanlı ve insansız unsurların aynı görev paketinde birlikte hareket etmesi hedefleniyor.

SEAD ve elektronik harp görevleri öne çıkıyor

Saab’ın açıkladığı görev profilleri arasında Düşman Hava Savunmasının Bastırılması (SEAD), elektronik harp ve hassas taarruz operasyonları bulunuyor.

Bu görevlerde insansız platformun, yüksek tehdit seviyesine sahip bölgelerde insanlı savaş uçaklarının önünde veya onlarla koordineli hareket etmesi planlanıyor.

A3-001’in gelecekte Gripen ailesi ve Saab’ın hava muharebe sistemleriyle birlikte çalışabilecek bir “sistemler sistemi” yaklaşımının parçası olması hedefleniyor.

İlk insansız gösterim araçları 2030’dan önce uçacak

Saab, yeni nesil muharip hava sistemi çalışmalarında hızlandırılmış bir geliştirme süreci yürütüyor.

Şirketin resmi açıklamasına göre savaş uçağı benzeri performans özelliklerine sahip insansız gösterim araçlarının 2030’dan önce uçurulması hedefleniyor.

A3-001’e giden geliştirme sürecinde A1, A2 ve A3 olarak adlandırılan farklı aşamalardan yararlanılması planlanıyor. Program hakkında yayımlanan bilgilere göre ilk A1 gösterim aracının temel aerodinamik ve uçuş özelliklerinin doğrulanmasında kullanılması, sonraki araçlarla performans ve görev sistemlerinin geliştirilmesi öngörülüyor.

İlk gösterim aracının uçuşunun yaklaşık bir buçuk yıllık geliştirme sürecinin ardından gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Bu takvim ilk uçuşu 2027 sonu veya 2028 başına taşıyabilir.

A3 için hedef 2030’ların ortası

Saab, Jübile Hava Gösterisi’nde sergilenen A3-001 modelinin daha uzun vadeli bir konsepti temsil ettiğini belirtiyor.

Saab İleri Programlar İş Birimi Başkanı Peter Nilsson, şirketin İsveç ile birlikte yeni nesil muharip hava sistemlerinin temelini oluşturacak teknolojileri araştırdığını söyledi.

Nilsson, Saab’ın 2030’dan önce savaş uçağı benzeri özelliklere sahip insansız gösterim araçlarını uçurmayı planladığını, A3 sisteminin ise mevcut çalışmaların devam ettirilmesine karar verilmesi halinde 2030’ların ortalarında ortaya çıkabilecek bir konsepti temsil ettiğini belirtti.

Saab, Gripen ve GlobalEye programlarından elde ettiği mühendislik birikiminin yeni nesil muharip hava sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılacağını ifade ediyor.

İsveç’in NATO üyeliği yeni dönemi beraberinde getirdi

A3-001 projesi, İsveç’in güvenlik ve savunma politikasında önemli değişimlerin yaşandığı bir dönemde geliştiriliyor.

Uzun yıllar askeri bağlantısızlık politikası izleyen İsveç, 7 Mart 2024’te NATO’nun 32’nci üyesi oldu. Ülke, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından 2022’de NATO üyeliği için başvurmuştu.

Saab’ın A3-001 konsepti de İsveç’in gelecekteki muharip hava gücü seçeneklerini değerlendirdiği ve insanlı-insansız müşterek harekât teknolojilerine ağırlık verdiği bu süreçte ortaya çıktı.