Saab, insansız kullanıma hazır CB90 CX’i tanıttı

Saab, asker taşımacılığının ötesinde çok görevli bir muharebe platformu olarak tasarlanan, isteğe bağlı mürettebatlı CB90 Capability X (CB90 CX) botunu tanıttı. İsveç’in ilk müşterisi olduğu platformun ilk örneği, teslimat öncesi son kabul testlerinden geçiriliyor.

CB90 CX başlangıçta istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR), gemisavar harbi ve kısa menzilli hava savunma olmak üzere üç konfigürasyonla sunulacak. Saab Docksta iş birimi Başkanı Anders Hellman, platformun değişen deniz güvenliği ortamında tehditleri daha erken tespit etmek ve yetenekleri daha fazla platforma dağıtmak amacıyla geliştirildiğini söyledi.

Uzunluğu 18 metre, genişliği 4 metre ve su çekimi 1,1 metre olan CB90 CX, CB90 Next Generation’dan 1,4 metre daha uzun ve 0,3 metre daha geniş. İki adet 1.100 bg gücündeki motorla çalışan bot, su jetleriyle tam yüklü halde 40 knotun üzerinde hıza ulaşabiliyor ve yaklaşık 40 knot hızda 300 deniz milinin üzerinde menzil sunuyor. Platformda 10 kişiye kadar personel görev yapabiliyor.

Yeni gövde, CB90 NG’ye kıyasla yük kapasitesini yaklaşık 3 tondan 5 tonun üzerine çıkarıyor. DNV HSLC R2 sınıfı için inşa edilen bot, yaz aylarında güvenli sığınaktan 100 deniz miline, kış aylarında ise 50 deniz miline kadar görev yapabilecek şekilde tasarlandı.

CB90 CX’in Combat Core adı verilen ortak sistem mimarisi; gemi otomasyonu, platform izleme, atış kontrolü ve steer-by-wire dümen sistemini tek bir dijital omurgada birleştiriyor. Açık mimari sayesinde müşteriler kendi sensör ve silahlarını entegre edebiliyor.

Saab’ın Autonomous Ocean Core yazılımı da Combat Core’a entegre edildi. Böylece tüm CB90 CX botları, başlangıçtan itibaren uzaktan kumanda istasyonu veya yapay zekâ işlevleriyle mürettebatsız operasyonlara hazır olacak.

ISR konfigürasyonunda Saab Sea Giraffe 1X X-band 3B gözetleme radarı bulunuyor. Dakikada 60 devirle dönen radar, hava ve suüstü hedeflerinde 360 derecelik kapsama ve 100 kilometrenin üzerinde hava hedefi tespit menzili sağlıyor. 11 metreye kadar yükselen yeni direk, takımadalardaki adaların üzerinden gözlem yapılmasına imkân verirken en düşük 4 metrelik konumda yüksek hızda sınırsız operasyona olanak tanıyor.

Gemi savar konfigürasyonunda MBDA’nın Marte ER deniz yüzeyine yakın uçan, ateşle ve unut tipi füzesi gösterildi. Harici hedefleme verisiyle füzenin menzili 100 kilometrenin üzerine çıkıyor. Kısa menzilli hava savunma varyantında ise Rheinmetall Seasnake 30 deniz topu ve 30 x 173 milimetrelik KCE-30 mühimmatı kullanılacak.

Seasnake 30’un öncelikli hedefleri helikopterler, insansız hava araçları ve dolanan mühimmatlar olacak. Sistem ayrıca kara hedefleri, küçük çıkarma araçları ve küçük devriye botlarına karşı da kullanılabilecek. İsveç Savunma Tedarik Kurumu FMV, Şubat 2026’da Amfibi Tabur 2030 modernizasyon programı kapsamında CB90 botlarını donatmak üzere sekiz Seasnake 30 sistemi sipariş etti.

Saab, CB90 CX için tüpten fırlatılan sistemler ve dört rotorlu hava araçlarıyla insansız hava aracı konuşlandırma ile torpido kullanımı gibi ilave yetenekleri de değerlendiriyor. Şirket, CB90 NG’nin üretimini sürdürürken artan talebi karşılamak amacıyla Docksta’da üretim kapasitesini iki katına çıkaracak yeni bir tesis kuruyor.

İsveç’in toplam CB90 siparişi 36 bota ulaştı. Bu siparişlerin 10’u Haziran 2024’te, 22’si 2025’te, 4’ü ise 2026’nın ilk yarısında verildi. Dokuz donanmada 300’den fazla CB90 hizmet veriyor.