Northrop Grumman, ABD Donanması’nın gelecekte uçak gemisi filolarında kullanmayı planladığı yeni nesil F/A-XX savaş uçağının resmi konsept görselini web sitesinde yayımladı. Ancak programın geleceği halen belirsizliğini koruyor; Pentagon ve Beyaz Saray, F/A-XX çalışmalarının ABD Hava Kuvvetleri’nin F-47 geliştirme sürecini yavaşlatabileceği endişelerini dile getiriyor.
Lockheed Martin’in 2024’te programdan çekilmesiyle Boeing ve Northrop Grumman, F/A-XX yarışında başlıca adaylar olarak öne çıktı. Her iki firma da Hava Kuvvetleri için yeni nesil uçak geliştirme projelerine yoğun şekilde katkı sağlıyor: Boeing NGAD kapsamındaki F-47 savaş uçağıyla, Northrop Grumman ise B-21 Raider bombardıman uçağıyla.
Yayınlanan konsept görselde, uçak gemisi güvertesinde yer alan silüet dikkat çekiyor. Görünmezlik ve gelişmiş radar keskinliği tasarımın ön planda olduğu unsurlar arasında. Gövde yapısı, aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radar entegre edilmesi beklenen keskin bir burun yapısına sahip. Uçağın mancınık destekli kalkış ve çift tekerlekli iniş takımı gibi uçak gemisi operasyonlarına özgü donanımları bulunuyor.
F/A-XX, ABD Donanması’nın NGAD programının muharebe gücünün merkezinde yer alıyor. 2008’de ilk kez ortaya atılan konsept, 2012’de F/A-18E/F Süper Hornet filosunun yerini almak üzere resmi bilgi talebi olarak duyuruldu. Donanma yetkilileri, programın temel gereksinimleri arasında menzil artırımı, yüksek hız, gelişmiş sensör entegrasyonu ve uzun menzilli silah uyumluluğunu öncelikli kılıyor.
Yeni nesil savaş uçağı, yapay zekâ destekli sistemler, insansız hava araçlarıyla koordinasyon yeteneği ve mevcut platformlara göre %25 daha uzun operasyonel menzil sunmayı hedefliyor. Ayrıca, MQ-25 Stingray gibi insansız sistemlerle birlikte görev yaparak geleceğin yoğun bilgi ortamlarında etkinliği artıracak.
Proje için 2025 bütçesinde 454 milyon dolar ayrılırken, Pentagon 2026 bütçesinde sadece 74 milyon dolar talep etti. Bu durum, kanun koyucular ve Donanma arasında programın önceliği konusunda endişelere yol açtı. Pentagon, sınırlı endüstriyel kapasiteyi gerekçe göstererek F/A-XX programını Hava Kuvvetleri’nin F-47 programına öncelik vermek için geri plana atmayı düşünüyor. Buna karşılık Donanma liderleri, F/A-XX’in gelecekteki çatışmalarda uçak gemisi taarruz gruplarının savaş etkinliğini sürdürebilmesi açısından kritik olduğunu vurguluyor.












