Motor Sorunları United’ın Uçuş Planlarını Zorluyor
United Airlines, Pratt & Whitney PW4000 motorlarıyla donatılmış Boeing 777 uçaklarında yaşanan tekrarlayan teknik sorunlar nedeniyle filosunun bir bölümünü geçici olarak devre dışı bırakıyor. Havacılık kaynaklarına göre, bazı uçaklar Kaliforniya’daki Victorville’de depoya çekilirken, motor parça bulunabilirliğine bağlı olarak daha fazla uçağın da hizmet dışı kalması gündemde.
Havayolu, bu uçaklara operasyonel olarak ihtiyaç duyuyor; ancak motor bakım süreçlerinin yavaş ilerlemesi, filonun sürekli uçurulmasını zorlaştırıyor.
United, Pratt Motorlu 777’lerde ABD’de Yalnız
United filosunda toplam 96 adet Boeing 777 bulunuyor:
- 22 adet 777-300ER
- 55 adet 777-200ER
- 19 adet 777-200
Bu uçakların 52’si Pratt & Whitney motorlu ve bu yapılandırma, United’ı ABD’de bu motorla 777 işleten tek havayolu haline getiriyor.
Bu durum şu anlama geliyor:
- United’ın 777 filosunun yaklaşık %54’ü
- Geniş gövdeli filosunun yaklaşık %23’ü doğrudan risk altında.
Üstelik bu uçaklar oldukça yaşlı. 777-200’lerin ortalama yaşı 27,5, 777-200ER’lerin ise 24,8 yıl. Yaşlı filolarda yedek parça ve motor erişimi daha da zorlaşıyor.
Sorunun Kaynağı: Fan Kanadı Çatlakları
Sorunun merkezinde, Pratt & Whitney PW4000-112 motorlarında tespit edilen fan kanadı çatlakları bulunuyor. Zamanla oluşan metal yorgunluğu, fark edilmediğinde fan kanadının kopmasına ve motorun ciddi şekilde hasar görmesine yol açabiliyor.
FAA’nın 2021 yılında yayımladığı acil durum yönergesi, bu çatlakların tespitinin standart görsel kontrollerle mümkün olmadığını, özel görüntüleme yöntemleri gerektiğini ortaya koydu. Bu da bakım sürelerini uzatıyor.
Geçmiş Kazalar Alarmı Tetikledi
Bu motor tipi, geçmişte iki büyük United olayının merkezindeydi:
- 2018’de United 1175, Hawaii yakınlarında fan kanadı kopması yaşadı ve acil iniş yaptı.
- 2021’de United 328, Denver’dan kalkış sonrası motor yangını yaşadı ve parçalar yerleşim alanına düştü.
Bu olayların ardından FAA, Pratt motorlu 777’ler için kapsamlı denetim ve modifikasyon sürecini zorunlu hale getirdi. United, bu nedenle 50’den fazla uçağını uzun süreli olarak yere indirmek zorunda kaldı.
United’ın Ağı Nasıl Etkileniyor?
Pratt motorlu 777’ler, United ağında iki kritik görev üstleniyor:
- Yüksek yoğunluklu, koltuk kapasitesi gerektiren hatlar
- Uzun menzilli uluslararası uçuşlar
Bu uçakların devre dışı kalması, United’ı şu seçeneklere zorluyor:
- Daha küçük geniş gövdeli uçaklara geçiş (787 veya 767)
- Sefer sıklığını azaltma
- Bazı uzun menzilli rotaları tamamen iptal etme
Nitekim Washington–Dakar ve Newark–Stockholm hatlarının yeniden açılmaması, bu kısıtlamaların ilk somut örnekleri arasında yer alıyor.
“Deniz Üstü Uçuş Onayı” Risk Altında mı?
Havacılık kaynaklarına göre United, motor güvenilirliği açısından kritik bir eşiğe oldukça yakın. FAA, uzun menzilli deniz aşırı uçuşlar için motor durma oranlarını yakından izliyor.
İki motorlu uçaklar için kabul edilen sınırlar:
- 120 dakikaya kadar: 0,05
- 120–180 dakika: 0,03
- 180 dakikanın üzerinde: 0,02 (1000 motor saati başına)
Yeni bir motor arızası, United’ın bu limitleri aşmasına neden olabilir. Bu durumda:
Yön değiştirme süreleri kısaltılabilir
En uç senaryoda, uzun menzilli deniz aşırı uçuş yetkisi askıya alınabilir
Bu da Hawaii, transpasifik ve bazı uzun transatlantik uçuşların ciddi biçimde etkilenmesi anlamına geliyor.
Yetkiyi Geri Almak Kolay Değil
Uzun menzilli deniz üstü uçuş onayının yeniden kazanılması:
- Sürekli düşük motor arıza oranları
- Onaylı bakım ve operasyon programları
- Uzun süreli güvenilirlik kanıtları
gerektiriyor. Boeing ve Pratt & Whitney, FAA gözetiminde kalıcı tasarım iyileştirmeleri üzerinde çalışıyor. Ancak yedek motor ve parça kıtlığı, onay alınsa bile uçakların hızla hizmete dönmesini zorlaştırabilir.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
