ABD Federal Havacılık İdaresi, yaklaşık on yıl süren sertifikasyon sürecinin ardından Boeing 737 MAX 7 modeline onay verdi. Southwest Airlines, ilk müşterisi olduğu uçağın önümüzdeki aylarda hizmete girmesini bekliyor.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), pazartesi günü ABD’de, yaklaşık on yıl süren inceleme ve zorunlu güvenlik iyileştirmelerinin ardından Boeing 737 MAX 7 modeline sertifika verdi. Karar, en çok satan uçak ailesinin en küçük versiyonunu yıllardır müşterilerine teslim etmeyi bekleyen Amerikalı uçak üreticisi Boeing açısından önemli bir kilometre taşı oldu.
Boeing, 2018 ve 2019 yıllarında meydana gelen iki ölümcül 737 MAX 8 kazasının ardından daha sıkı bir sertifikasyon süreciyle karşı karşıya kaldı. Şirketin üretim ve kalite sistemleri, Ocak 2024’te neredeyse yeni bir Alaska Airlines 737 MAX 9 uçağının kabin panelinin uçuş sırasında kopmasının ardından yeniden incelemeye alındı.
Reuters’ın MAX 7 sertifikasyonunu ilk kez duyurmasının ardından Boeing hisseleri yaklaşık yüzde 1,2 yükseldi. Şirket hisselerindeki günlük yükseliş daha sonra yüzde 6,7’ye ulaştı.
FAA temel güvenlik iyileştirmeleri istedi
FAA, yaklaşık on yıl süren incelemenin ardından Boeing’den temel iyileştirmeleri uygulamasını ve ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulunun tavsiyelerini yerine getirmesini istedi.
Talep edilen düzenlemeler arasında uçuş kontrol yazılımının ve uçuş ekibi uyarı sisteminin güncellenmesi ile motor buzlanma önleme sisteminin yeniden tasarlanması yer aldı.
Uçağın sertifikasyon süreci planlanandan yıllarca daha uzun sürdü. Boeing, daha önce 737 MAX 7’nin 2022 yılının sonundan önce onaylanmasını beklediğini açıklamıştı.
İlk teslimat için hazırlıklar sürüyor
Boeing, pazartesi günü yaptığı açıklamada ilk teslimatları desteklemek amacıyla hazırlıkların sürdüğünü bildirdi.
135 ile 160 arasında yolcu kapasitesi sunan 737 MAX 7, diğer MAX modellerine kıyasla yaklaşık yüzde 10 daha fazla menzil potansiyeline sahip. Boeing 737 MAX 7’nin uçuş testleri 2018 yılında başladı.
Boeing ile modelin ilk müşterisi Southwest Airlines, ilk uçağın teslimatına hazırlanıyor. Havayolu şirketi, sertifikasyon kararından memnuniyet duyduğunu ve uçağın önümüzdeki aylarda hizmete girmesini beklediğini açıkladı.
Bununla birlikte Southwest Airlines’ın Mart 2027’ye kadar olan mevcut uçuş programında 737 MAX 7 yer almıyor.
Boeing 737 MAX 10 için gözler FAA’da
FAA Başkan Yardımcısı Chris Rocheleau, geçen ay Reuters’a yaptığı açıklamada, daha büyük 737 MAX 10 modelinin onayının MAX 7’nin “hemen ardından” geleceğini düşündüğünü söyledi.
Boeing Ticari Uçaklar Başkanı Stephanie Pope ise pazartesi günü çalışanlara gönderdiği notta, şirketin MAX 7 sürecinden önemli dersler çıkardığını belirtti.
Pope, bu derslerin hâlihazırda 737-10 programında uygulandığını, 737 MAX uçak ailesi ile daha sonra 777X programlarının tamamlanmasına yönelik çalışmaları hızlandırdığını ifade etti.
Havacılık analiz şirketi Cirium’un verilerine göre Boeing, teslimat bekleyen yaklaşık 30 adet 737 MAX 7 ve dokuz adet 737 MAX 10 üretti. MAX 10 modeli, henüz teslim edilmemiş MAX siparişlerinin en az yüzde 28’ini oluşturuyor.
FAA ile Boeing sertifikasyon çalışmalarını geliştirdi
FAA Başkanı Bryan Bedford, temmuz ayında Reuters’a verdiği demeçte, kurum ile Boeing’in yeni uçakların sertifikalandırılmasına ilişkin çalışmalarını geliştirdiğini söyledi.
Boeing, 2022 yılında kokpit uyarılarına ilişkin yeni bir güvenlik standardı yürürlüğe girmeden önce MAX ailesinin iki versiyonu için sertifika almak üzere ABD Kongresi tarafından belirlenen bir son tarihle karşı karşıya kaldı. Kongre daha sonra bu gereklilikten feragat edilmesini kabul etti.
FAA, aralık ayında 737 MAX 10’un geliştirilmiş bir uçuş ekibi uyarı sistemine sahip olacağını açıkladı. Sistem, stall uyarısı ile aşırı hız uyarılarının kapatılmasını sağlayan bir yöntem de içerecek.
Boeing’in 737 MAX üretim sınırı artırıldı
FAA, geçen ekim ayında Boeing’e 737 MAX üretimini ayda 42 uçağa çıkarma izni verdi. Böylece Alaska Airlines olayının ardından Ocak 2024’ten itibaren uygulanan aylık 38 uçaklık üretim sınırı sona erdi.
Kurum, daha sonra mart ayında Boeing’in aylık üretimini 47 uçağa çıkarmasına izin verdi.
FAA geçen ay, kapsamlı bir incelemenin Boeing’in “istikrarlı üretim kalitesi” sergilediğini göstermesinin ardından şirketin tüm 737 MAX ve 787 uçakları için uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlemesine yeniden izin verileceğini açıkladı.
```
```
