ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülkenin ulusal hava sahasında kullanılan başlıca hava trafik kontrol sistemlerini ortak bir otomasyon platformunda birleştirmeyi değerlendiriyor. Leidos tarafından geliştirilen Common Automation Platform (L-CAP), uçuşların daha bütüncül biçimde izlenmesi, sıralanması ve ayrıştırılmasını amaçlıyor.
FAA’nın mevcut sistemlerinden Standard Terminal Automation Replacement System (STARS), havalimanlarındaki kalkış ve varış operasyonları ile Terminal Radar Yaklaşma Kontrol tesislerinde kullanılıyor. En Route Automation Modernization (ERAM) ise hava yolu trafik kontrol merkezlerinde yüksek irtifadaki uçuşların takibini sağlıyor.
Leidos’un 20 yılı aşkın süredir geliştirdiği ve sürdürdüğü ERAM temel alınarak hazırlanan L-CAP, STARS ve ERAM işlevleriyle verilerini modern ve ortak bir mimaride buluşturuyor. Platform, ABD’nin kontrolündeki Atlantik, Pasifik ve Arktik okyanus hava sahalarında kullanılan Advanced Technologies and Oceanic Procedures (ATOP) sisteminin işlevlerini de kapsayabilecek şekilde tasarlandı.
Leidos FAA müşteri yöneticisi Michael Hawthorne, ATOP, ERAM ve STARS işlevlerinin birleştirilmesinin ortak işlevsellik ile tekil veri platformunun ABD’nin kontrolündeki hava sahasının büyük bölümüne yayılmasını sağlayabileceğini belirtti.
L-CAP yaklaşımının temel unsurlarından biri, farklı tesislerde ve sistemlerde tutulan operasyonel bilgilerin ortak bir yapıda kullanılabilmesi. Bu sayede hava sahasının görünürlüğünün artırılması, tesisler arasındaki koordinasyonun geliştirilmesi ve trafik yoğunluğu ile kapasite arasındaki dengesizliklerin azaltılması hedefleniyor. Planlama ve koordinasyonun iyileştirilmesi; gecikmelerin, yakıt tüketiminin ve emisyonların azaltılmasına katkı sağlayabilir.
Ortak veri altyapısı, yapay zekâ destekli trafik tahmini ve rota planlama araçlarının kullanılmasına da zemin hazırlayabilir. Leidos Hava Trafiği Başkan Yardımcısı ve Teknoloji Direktörü Doug Lieberman, birleşik veri platformunun daha önce gerçekleştirilemeyen optimizasyonların yapılmasına imkân verebileceğini ifade etti.
FAA’nın hedefleri arasında hava trafik kontrolünden daha kapsamlı bir hava trafik yönetimi yaklaşımına geçiş de bulunuyor. Bu kapsamda Trajectory-Based Operations (TBO) gibi yöntemler, uçuşları yalnızca enlem, boylam ve irtifaya göre değil, zaman bilgisiyle birlikte yönetmeyi öngörüyor. Leidos’un FAA için geliştirdiği Time Based Flow Management (TBFM) sistemi; hava durumu, hava sahası yoğunluğu ve havalimanı kapasitesi gibi gerçek zamanlı verileri kullanarak rotaların planlanmasına ve uçakların uçuş yolları boyunca zamanlanmasına yardımcı oluyor.
Yönetimin istisnalar üzerinden yürütülmesi yaklaşımı ise kontrolörlerin rutin durumlarda sürekli müdahale etmek yerine yalnızca planlanan uçuş profilinden sapma olduğunda devreye girmesini hedefliyor. Bu yöntemin, kontrolörler ile pilotlar arasındaki tekrarlanan iletişimi ve olası yanlış anlaşılmaları azaltabileceği belirtiliyor.
Yeni platformun, gelişmiş hava hareketliliği araçları, elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen eVTOL hava taksileri ile insansız hava araçlarının ulusal hava sahasına entegrasyonuna da uyum sağlaması bekleniyor. FAA, eVTOL ve diğer gelişmiş hava hareketliliği araçlarının sisteme entegrasyonunu incelemek üzere bir pilot program yürütüyor.
Leidos’a göre L-CAP’ın esnek mimarisi, FAA’nın farklı şirketler veya sektör ortakları tarafından geliştirilen özel amaçlı yetenekleri daha kolay eklemesine, güncellemesine ya da değiştirmesine olanak tanıyabilir. Platformun değerlendirme sürecindeki çözümler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
