Air Algérie’nin AH5017 seferini gerçekleştiren McDonnell Douglas MD-83’ün 24 Temmuz 2014’te Mali’de düşmesiyle ilgili davada İspanyol işletmeci Swiftair, Paris Ceza Mahkemesi tarafından taksirle ölüme neden olmaktan mahkûm edildi. Karar 28 Eylül 2026’da verildi ve uçaktaki 116 kişinin tamamının yaşamını yitirdiği kazaya ilişkin Fransa’daki ilk derece yargılamasını sonuçlandırdı.
Swiftair, 9-26 Mart 2026 tarihleri arasında Paris’te tüzel kişi olarak yargılandı. Savcılık, şirket için Fransız hukukunda öngörülen azami ceza olan 225 bin avro para cezasını talep etti. Şirket avukatları ise kazaya dış etkenlerin neden olduğunu savunarak beraat istedi. Davayı duruşmaya taşıyan Fransız soruşturma hâkimleri, özellikle mürettebat eğitiminde eksiklikler bulunduğu görüşünü ortaya koydu.
Güvenlik soruşturmasında, iki pilotun da Swiftair’e katıldıktan sonra yaklaşma sırasında stall ve stall’dan kurtarma eğitimleriyle ilgili eğitim veya kontrol almadığı belirlendi. Bu çalışmalar, kazadan dört ay sonra, Kasım 2014’teki simülatör seansında yapılmak üzere planlanmıştı. Pilotların önceki işverenleri Spanair’de bu eğitimi en son ne zaman aldığı ise tespit edilemedi.
Soruşturmacılar ayrıca kazadan 46 gün önce başka bir Swiftair MD-83’ünde benzer bir olay yaşandığını kaydetti. 8 Haziran 2014’te EC-JUG, otothrottle devredeyken FL330 seviyesinde hız kaybetmeye başladı. Mürettebat alçalarak motor buz önleme sistemini çalıştırdı; uçak stall olmadan önce durum kontrol altına alındı ve uçuş normal şekilde sürdü.
Swiftair, İspanya’da yürütülen soruşturmanın geçici olarak düşürülmesini gerekçe göstererek Fransa’daki davanın çifte yargılanma yasağı kapsamında durdurulmasını istedi. Avrupa Birliği Adalet Divanı, Nisan 2025’te Paris mahkemesinden gelen başvuruyu kabul edilemez buldu. Fransız hâkimler de Kasım 2025’te konuyu yeniden ABAD’a taşıma girişimini reddetti. Swiftair’in 28 Eylül 2026 tarihli karara itiraz hakkı bulunuyor.
Kazada kullanılan, Swiftair’den mürettebatıyla birlikte wet-lease yöntemiyle kiralanan EC-LTV tescilli MD-83, Burkina Faso’daki Ouagadougou Havalimanı’ndan (OUA) Cezayir’deki Houari Boumediene Havalimanı’na (ALG) gidiyordu. Uçak, kalkıştan yaklaşık 50 dakika sonra Mali’nin kuzeyindeki Gossi yakınlarında düştü. Yolcuların 54’ü Fransız, 23’ü Burkinabe olmak üzere toplam 110 yolcu ve altı İspanyol mürettebat bulunuyordu.
Mali’nin yürüttüğü güvenlik soruşturmasına Fransa Sivil Havacılık Güvenliği Kaza Soruşturma ve Analiz Bürosu (BEA) teknik destek verdi. İncelemeye göre, uçağın 31 bin feet irtifada tırmanış ve seyir sırasında motor buz önleme sisteminin çalıştırılmaması, buz kristallerinin motor basınç sensörlerini tıkamasına yol açmış olabilir. Hatalı veriler, otothrottle sisteminin motor itişini sınırlamasına, uçağın hız kaybederek stall olmasına neden oldu. Uçuş kayıtları, mürettebatın stall’dan kurtarma manevrası yapmadığını gösterdi.
Kokpit ses kayıt cihazından elde edilen veriler ise kullanılamadı. Swiftair kararı, Paris İstinaf Mahkemesi’nin Air France ve Airbus’ı 2009’daki AF447 kazası nedeniyle taksirle ölüme neden olmaktan mahkûm etmesinden dört ay sonra geldi. O davada da buzlanan sensörler, mürettebatın tepkisi ve eğitim konusu öne çıkmış; iki şirkete de 225 bin avro para cezası verilmişti. Airbus, kararı Yargıtay’a taşıdı.
Çoğunluk hissesi Antin Infrastructure Partners’a ait olan Swiftair, ağırlıklı olarak kargo uçuşları gerçekleştiriyor. Şirkete ait ve DHL için işletilen bir Boeing 737-400 kargo uçağı da 25 Kasım 2024’te Vilnius Havalimanı (VNO) yakınlarında düşmüş, kazada bir pilot hayatını kaybetmişti.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
