ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), Kasım ayında Kentucky eyaletinde alevler içinde düşen UPS’e ait MD-11F kargo uçağına ilişkin yürüttüğü soruşturmada kritik bir yapısal kusura dikkat çekti. Araştırmacılara göre kazaya karışan uçakta, Boeing’in yaklaşık 15 yıl önce benzer uçaklarda tespit ettiği bir yapısal sorun bulunuyordu.
UPS’e ait MD-11F tipi kargo uçağı, Louisville’den kalkışa hazırlanırken motorlarından birinin kanattan ayrılması sonucu pistten kısa süreliğine havalandı. Uçak, havalandıktan hemen sonra kontrolünü kaybederek bir sanayi bölgesine düştü. Kazada 3 mürettebat üyesi ile yerde bulunan 12 kişi olmak üzere toplam 15 kişi hayatını kaybetti.
Motor Montaj Tertibatında Daha Önce de Çatlaklar Görüldü
NTSB’nin güncellenmiş raporuna göre, kazaya neden olan motor montaj tertibatındaki çatlaklar, geçmişte birkaç farklı MD-11 uçağında daha tespit edildi. Ancak uçağın üreticisi Boeing, o dönemde bu sorunun “uçuş güvenliği açısından risk oluşturmadığı” sonucuna varmıştı.
MD-11 modeli, aslen McDonnell Douglas tarafından geliştirilen nispeten eski bir tasarım. Boeing, şirketi 1997 yılında satın aldı. Son MD-11 uçağı 2001 yılında üretim hattından çıktı, ancak Boeing bugüne kadar parça ve bakım desteği sağlamayı sürdürdü.
“Yorgunluk Kaynaklı Kırılma” Bulgusu
Kentucky’deki kazanın ardından NTSB, motor bağlantı mekanizmasındaki çatlaklara dikkat çeken bir ön rapor yayımladı. Son güncellemede ise daha ileri gidilerek, kritik bir rulman yatağında ve bu yatağın yerleştirildiği montaj parçasında “yorgunluk” veya tekrarlanan gerilmelere bağlı kırılmalar tespit edildiği belirtildi.
Raporda ayrıca Boeing’in, aynı parçada dört farklı uçakta daha arıza tespit ettiği bilgisine yer verildi. Şirket, 2011 yılında operatörlere yasal bağlayıcılığı olmayan bir “hizmet mektubu” göndererek duruma dikkat çekmişti.
Bu mektupta Boeing, parçanın beş yılda bir genel görsel incelemeye dahil edilmesini, bakım kılavuzundaki inceleme prosedürlerindeki değişikliklerin dikkate alınmasını ve zorunlu olmamakla birlikte revize edilmiş bir rulman tertibatının kullanılmasını tavsiye etmişti.
Uzmanlardan Sert Eleştiri
Eski bir hava kazası araştırmacısı ve halen havacılık güvenliği danışmanı olarak görev yapan Tim Atkinson, NTSB’nin güncellemesini “rahatsız edici” olarak nitelendirdi.
- Atkinson,
- “Bu yapı dekoratif değil; motoru kanada bağlayan ve itme ile sürükleme gibi yükleri taşıyan mekanizmanın temel bir parçası,” ifadelerini kullandı.
Boeing’in bu parçanın arızalanmasının güvenlik açısından sonuç doğurmayacağı yönündeki değerlendirmesini ise “olağanüstü” olarak tanımladı.
Boeing’in Güvenlik Süreçleri Yeniden Gündemde
Boeing’in iç güvenlik ve kalite süreçleri, son yıllarda 737 Max kazaları başta olmak üzere yoğun eleştirilerin odağında yer aldı. 2018 ve 2019 yıllarında meydana gelen iki kazada 346 kişi hayatını kaybetmişti.
Ayrıca 2024’ün başlarında, yeni teslim edilmiş bir 737 Max uçağında kalkıştan kısa süre sonra kapı panelinin kopması, şirketin üretim ve kalite kontrol süreçlerini yeniden gündeme taşıdı.
Boeing ise yaptığı açıklamada,
“NTSB tarafından yürütülen soruşturmayı desteklemeye devam ediyoruz. Sevdiklerini kaybeden ailelere en derin taziyelerimizi iletiyor, tüm etkilenenlere başsağlığı diliyoruz.” ifadelerine yer verdi.
NTSB, soruşturmanın devam ettiğini, kazanın nedenine ilişkin nihai raporun henüz hazırlanmadığını bildirdi.
2010 yılından bu yana havacılık sektöründe editörlük yapan Mevlüt Zor, sivil havacılıktan savunma sanayiine uzanan geniş bir perspektifte özel haberler, derinlemesine analizler ve sektörel değerlendirmeler üretmektedir. Uçuş güvenliği, filo stratejileri, havalimanı işletmeciliği ve küresel havacılık politikaları gibi kritik alanlarda uzmanlaşmış, sektördeki gelişmeleri veri odaklı ve yorum gücü yüksek içeriklerle okuyucularına aktarmaktadır..
İletişim | Twitter
