ABD Sayıştayı’nın yayımladığı rapor, F-35 programındaki parça takibinde ciddi veri eksiklikleri bulunduğunu ortaya koydu. Mart 2026 itibarıyla sistemde yaklaşık 17 bin parçanın yerinin belirlenemediği ve bu parçaların toplam değerinin yaklaşık 1,3 milyar dolar olduğu kaydedildi.
ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, kayıp parçaların toplam değerinin 2,5 milyar dolara ulaşabileceğini belirtti. F-35 programında dünya genelinde 700’den fazla tesise dağılmış yaklaşık 26 milyon parça bulunuyor. Bu parçaların toplam değeri ise 31 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
F-35 üretim sürecinde parçalar RFID etiketleriyle izleniyor. Etiketlerdeki kodlar, üretim istasyonlarında bulunan okuyucularla takip edilebiliyor. Ancak Pentagon’un F-35 Program Ofisi, tüm parçaların güncel konumunu gösteren sürekli güncellenen bir veritabanına sahip değil.
Raporda, F-35 programının APSR envanter sistemindeki kayıtların güvenilir olmadığı belirtildi. Sistemin değişiklikleri gerçek zamanlı yansıtmadığı, verilerin hatalı ve eksik olabildiği, ayrıca Ortak Program Ofisi’nin sisteme girilen bilgilerin doğruluğunu eksiksiz biçimde denetleyecek prosedürleri geliştirmediği ifade edildi.
ABD Sayıştayı, sorunların nedenleri arasında F-35 Program Ofisi’nin Lockheed Martin ve Pratt & Whitney veritabanlarıyla doğrudan bağlantısının bulunmamasını gösterdi. Tedarikçilerden gelen verilerin bir bölümünün hatalı olduğu, alt yüklenicilerde bulunan parçaların konumunun ise kimi durumlarda bilinmediği aktarıldı.
GAO’ya göre 2018-2022 döneminde bir tedarikçide Lightning uçaklarına ait 1 milyondan fazla parça kayboldu. Bu parçaların değerinin 85 milyon dolar olduğu belirtildi. Lockheed Martin de Mart 2026’da, 2012-2025 arasında kaybolan parçaların değerini 28 milyon dolar olarak açıkladı.
Raporda, F-35 Ortak Program Ofisi’nin geçmiş kayıplara ilişkin kayıt tutmaması nedeniyle 28 milyon dolarlık kaybın 85 milyon dolarlık toplamın bir bölümünü oluşturup oluşturmadığının belirlenemediği vurgulandı. Daha önce bir kokpit kanopisini de içeren F-35 parçalarının ABD yerine yanlışlıkla UPS aracılığıyla Hong Kong’a gönderildiği bildirilmişti.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
