ABD Başkanı Donald Trump, geçen ay Türkiye’de düzenlenen NATO Zirvesi’nin ardından 8 Temmuz’da ülkeden ayrılırken olası bir İran tehdidi nedeniyle güvenlik birimlerinin talimatıyla gizlice uçak değiştirdiğini doğruladı. Trump, Gizli Servis ve ordunun değerlendirmesi doğrultusunda Air Force One’dan çıkarılarak daha küçük bir C-32A askeri uçağıyla yolculuğuna devam etti.
Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, “Gizli Servis’in ve ordunun söylediklerine göre hareket ediyorum. Farklı bir uçuşla, farklı bir uçakla gitmemi istediler. Ben sadece onların söylediklerini yapmak zorundayım” dedi.
Açıklama, Trump’ın 8 Temmuz’da televizyon kameralarının önünde Air Force One’a bindikten sonra bir ikram aracı kullanılarak gizlice başka bir askeri uçağa götürüldüğüne ilişkin haberlerin ardından geldi.
Trump: Ortada bir tehdit vardı
Son dakika gerçekleştirilen uçak değişikliği, yem olarak kullanılan uçakta kalan kişilerin güvenliği konusunda soru işaretlerine yol açtı.
Trump ise salı günü, daha sonra bindiği uçağın “daha büyük risk altında” olabileceğini belirterek, “Çünkü sanırım hedef alma ihtimallerinin daha yüksek olduğu uçak o olurdu” ifadelerini kullandı.
Başkan, Air Force One ile Ohio’daki bir etkinliğe yaptığı ziyaret sırasında da konuya değindi.
“Sanırım ortada bir tehdit vardı” diyen Trump, tehdidin ayrıntıları hakkında fazla soru sormadığını belirterek, “Çok fazla tehdit alıyorum. Sizin bilmediğiniz çok sayıda tehdit alıyorum” dedi.
Trump daha önce Ankara’daki NATO Zirvesi sırasında İran’ın “bir numaralı hedefi” olduğunu söylemişti.
İran kaynaklı füze tehdidi iddiası
Yetkililer, BBC’nin ABD’deki ortağı CBS News’e, ABD’nin Trump’ın bulunduğu uçağa füze fırlatılmasına yönelik güvenilir bir İran tehdidi tespit ettiğini söyledi.
New York Times ise ABD istihbaratının, NATO Zirvesi yakınlarında omuzdan atılan bir füze ile görülen bir kişi hakkında bilgiye sahip olduğunu bildirdi.
Gizli uçak değişikliği, Washington ile Tahran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin bozulmasının ardından ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatmasından bir gün sonra gerçekleştirildi.
Air Force One’dan ikram aracıyla çıkarıldı
Trump, Türkiye’ye Katar tarafından bağışlanan daha yeni bir Boeing 747-8 ile gelmiş ancak “eski günlerin hatırına” eski Air Force One ile ayrılacağını açıklamıştı.
8 Temmuz’da çekilen görüntülerde Trump’ın Ankara havalimanında başkanlık uçağına bindiği görüldü.
Washington Post’un haberine göre Trump, daha sonra Air Force One’dan, uçağa bindiği tarafın karşı tarafında uçak seviyesine yükseltilen bir ikram aracına gizlice geçti.
Trump buradan, başkan yardımcısının da sıklıkla kullandığı, modifiye edilmiş Boeing 757 tipi C-32A askeri uçağına götürüldü.
Gazeteye göre Savunma Bakanı Pete Hegseth de uçuşun normal görünmesini sağlamak amacıyla C-32A’ya dış merdivenleri kullanarak ayrı şekilde bindi.
Gazetecilerin perdeleri kapatıldı
Gazeteciler ve bazı Beyaz Saray çalışanları Air Force One’a bindikten sonra kendilerinden pencere perdelerini kapalı tutmaları istendi. Uçakta bulunanlar, Trump’ın artık aynı uçakta olmadığını bilmiyordu.
Medya havuzunda görev yapan yapımcılardan biri, pencere perdelerinin kapatılması talebini alışılmadık bulduklarını söyledi. Bir fotoğrafçının perdeyi kısa süreliğine açmasının ardından hemen kapatmasının istendiği bildirildi.
Yapımcının açıklamaları, Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından salı günü yayımlanan raporda ayrıntılı şekilde yer aldı.
Raporda, basın ekibi geldiğinde uçağın önünde ve arkasında iki ikram aracı bulunduğu belirtildi. Medya aracının havalimanındaki konvoyun gerisinde kalması nedeniyle gazetecilerin Trump’ın uçağa binişini görüntüleyemediği de aktarıldı.
C-32A “Reach 18” koduyla uçtu
Teknik olarak “Air Force One”, ABD Başkanı’nı taşıyan herhangi bir ABD Hava Kuvvetleri uçağının kullandığı çağrı kodu olarak biliniyor.
Bu operasyonda Trump’ı taşıyan C-32A, “Reach 18” çağrı kodunu kullanırken gazetecilerin bulunduğu uçak, planın gizliliğini korumak amacıyla “AF1” çağrı kodunu kullanmaya devam etti.
New York Times’a göre Trump’ın kabinesinin bazı üyeleri de orijinal uçakta kaldı. Gazete, kimliği açıklanmayan iki yetkiliye dayandırdığı haberinde Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Hazine Bakanı Scott Bessent’in uçakta bulunduğunu aktardı.
İngiltere’de yeniden uçak değiştirdi
Trump daha sonra ABD’ye dönüş yolunda İngiltere’ye uçtu. Burada eski Air Force One’a yeniden binen Trump, uçak RAF Mildenhall’a indikten sonra uçaktan inerken görüntülendi.
Trump’ın C-32A’dan eski başkanlık uçağına nasıl geçtiği ise açıklanmadı.
Başkan daha sonra Washington’a dönmek üzere Katar tarafından bağışlanan yeni Air Force One’a geçti.
Bu uçuş sırasında uçaktaki gazetecilerle konuşan Trump, İran’dan kaynaklanan tehditlerden söz etti ancak Türkiye’den ayrılırken gerçekleştirilen uçak değişikliğinden bahsetmedi.
Gazetecilerin, Türkiye’den kalkan uçakta neden pencere perdelerinin kapatılmasının istendiğini sorması üzerine Trump, “Çünkü muhtemelen uğraşmak zorunda olduğumuz aşağılık insanlar nedeniyle tehlikeli bir uçuş yapıyorsunuz” dedi.
Trump ayrıca hayatına yönelik “sürekli bir tehdit” bulunduğunu ve İran’ın “listesinde” “bir numara” olduğunu söyledi.
Gazetecilerin güvenliği tartışma konusu oldu
Gazetecileri Koruma Komitesi’nin Amerika kıtası bölge direktörü Jose Zamora, Trump yönetiminin başkanı takip eden gazetecilerin gereksiz biçimde tehlikeye maruz kalmamasını sağlama sorumluluğu bulunduğunu belirtti.
Zamora, gazetecilere kendi güvenlikleriyle ilgili bilinçli karar verebilmeleri için güvenilir tehditler hakkında bilgi verilmesi gerektiğini ifade etti.
