Türk Hava Yolları, 1933 yılında beş uçaklık bir filoyla başlayan yolculuğunda bugün dünyanın en geniş uluslararası uçuş ağlarından birine sahip küresel bir havacılık markasına dönüştü. Bu yaklaşık bir asırlık yolculuk yalnızca uçakların, destinasyonların ve yolcu sayılarının büyümesinden ibaret değildi. THY’nin tarihindeki birçok kritik kararın arkasında farklı dönemlerde görev yapan yönetim kurulları ve onların başkanları yer aldı.

Airport Gündem, “Türk Hava Yolları’nı Yönetenler” özel dosyasında şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğunda oturan isimleri ve onların dönemlerinde yaşanan büyük dönüşümleri mercek altına alıyor.

THY A.O.’nun ilk Yönetim Kurulu Başkanı: Rıza Çerçel

Türk Hava Yolları’nın anonim ortaklık yapısına geçiş sürecinde oluşturulan ilk idare meclisinin, bugünkü adıyla Yönetim Kurulu’nun başkanlığını Rıza Çerçel üstlendi.

21 Mayıs 1955 tarihli düzenlemeyle Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı’nın temelleri atılırken Çerçel, şirketin ilk Yönetim Kurulu Başkanı olarak kayıtlara geçti.

THY’nin sonraki yıllarında yönetim yapısı, Türkiye’nin ekonomik ve siyasi koşullarıyla birlikte birçok kez değişti. Şirketin özellikle Avrupa’ya açıldığı, jet filosuna geçtiği ve uluslararası bir hava yolu olma yolunda büyüdüğü 1960’lı, 1970’li ve 1980’li yıllar ayrı bir araştırma alanı oluşturuyor.

1988’DEN GÜNÜMÜZE THY YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞI

Cem Kozlu dönemi: 1988–1991

Türk Hava Yolları tarihinde en çok öne çıkan yöneticilerden biri Dr. Cem Kozlu oldu.

Kozlu, 1988 yılında THY Genel Müdürlüğü’ne atanırken aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini de üstlendi. 20 Ekim 1991 seçimlerinde milletvekili seçilmesine kadar iki görevi birlikte yürüttü.

Kozlu döneminde THY’nin daha ticari, rekabetçi ve uluslararası bir hava yolu şirketine dönüşmesine yönelik önemli adımlar atıldı. Kozlu ayrıca 1990 yılında Avrupa Havayolları Birliği’nin (AEA) başkanlığına seçildi.

Erman Yerdelen dönemi: 1992–1994

Cem Kozlu’nun ayrılmasının ardından Erman Yerdelen, 1992 yılında THY Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine getirildi.

10 Ocak 1992 tarihli dönemin gazete kayıtları, Yerdelen’in Yönetim Kurulu Başkanı, Tezcan Yaramancı’nın ise Genel Müdür olarak görevlendirildiğini gösteriyor.

Yerdelen’in başkanlığı 1994 yılına kadar sürdü. 12 Nisan 1994’te yapılan yönetim değişikliğiyle görevden alınarak yerine Tezcan Yaramancı getirildi.

Bu dönem THY açısından ekonomik sıkıntılar, filo kararları, çalışma düzenine ilişkin tartışmalar ve özelleştirme gündeminin öne çıktığı yıllar oldu.

Tezcan Yaramancı dönemi: 1994–1997 geçiş dönemi

Tezcan Yaramancı, 12 Nisan 1994’te THY Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine getirildi.

Yaramancı daha önce THY Genel Müdürlüğü görevinde bulunmuş ve daha sonra Kamu Ortaklığı İdaresi’nde görev almıştı. 1994 yılından itibaren THY’nin yönetiminde özelleştirme, mali yapı, filo ve şirket iştirakleriyle ilgili birçok önemli kararın merkezinde yer aldı.

Bu dönemde özellikle:

• THY’nin özelleştirme süreci,
• HAVAŞ,
• USAŞ,
• yeni uçak alımları,
• Boeing-Airbus tercihleri,
• çalışanlarla yönetim arasındaki ilişkiler

öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Arşiv notu

1996–1997 arasındaki Yönetim Kurulu Başkanlığı kayıtlarında farklı kaynaklar arasında tarih uyuşmazlıkları bulunuyor. Bu nedenle Airport Gündem, söz konusu dönemi ileride hazırlanacak özel bölümde genel kurul kayıtları, Resmî Gazete, TBMM belgeleri ve dönem basını üzerinden ayrıca inceleyecek.

Oğuz Tezmen: THY tarihindeki en kısa başkanlıklardan biri

THY Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğunda çok kısa süre kalan isimlerden biri Oğuz Tezmen oldu.

TBMM kayıtlarına göre Tezmen, 6 Haziran 1997 ile 3 Temmuz 1997 arasında THY Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yaptı.

Yaklaşık bir aylık bu dönem, THY’nin yönetim tarihindeki en dikkat çekici geçiş dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Cem Kozlu ikinci kez THY’nin başında: 1997–2003

Oğuz Tezmen’in ardından Cem Kozlu, 3 Temmuz 1997’de yeniden THY Yönetim Kurulu Başkanlığına geldi.

TBMM kayıtları da Kozlu’nun ikinci başkanlık döneminin başlangıcını 3 Temmuz 1997 olarak gösteriyor.

Kozlu bu kez Genel Müdürlük görevini üstlenmedi; operasyonun başında Genel Müdür olarak Yusuf Bolayırlı bulunuyordu.

THY’nin yakın tarihindeki en önemli filo kararlarından biri de bu dönemde alındı. 1997’de gerçekleştirilen büyük uçak ihalesinde Airbus ve Boeing teklifleri karşılaştırıldı ve THY tercihini Boeing 737-800 yönünde kullandı.

1998 yılında ise THY, Avrupa merkezli Qualiflyer Group ittifakına katıldı.

Cem Kozlu’nun ikinci dönem dosyasında:

• 1997 Boeing-Airbus ihalesi
• Boeing 737-800 siparişleri
• Airbus A340 dönemi
• Qualiflyer Group
• HAVAŞ ve özelleştirme süreci
• İç hat şirketi projeleri
• 1999 Marmara Depremi
• 2001 ekonomik krizi
• 11 Eylül sonrası havacılık krizi
• THY’nin 2000’li yıllara geçiş stratejisi

ayrıntılı biçimde incelenecek.

2003: THY’de yeni yönetim dönemi

1 Nisan 2003 tarihinde THY yönetiminde büyük bir değişiklik yaşandı.

Cem Kozlu yeni Yönetim Kurulu’nda yer almazken dönemin Genel Müdürü Abdurrahman Gündoğdu Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildi.

Yeni yönetim kurulunda ayrıca Candan Karlıtekin, Hamdi Topçu, Mehmet Büyükekşi ve diğer üyeler yer aldı.

Gündoğdu’nun başkanlık dönemi uzun sürmedi. 2003 içinde Yönetim Kurulu Başkanlığı Candan Karlıtekin dönemine geçti.

Candan Karlıtekin dönemi: 2003–2009

THY’nin küresel büyümesinin temellerinin atıldığı en önemli yönetim dönemlerinden biri Candan Karlıtekin başkanlığında yaşandı.

Karlıtekin’in öz geçmiş kayıtlarına göre Nisan 2003-Aralık 2009 arasında THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı olarak görev yaptı.

Bu dönem, Türk Hava Yolları’nın bugünkü yapısının şekillenmesinde kritik öneme sahip çok sayıda gelişmeye sahne oldu.

Karlıtekin döneminin büyük başlıkları

THY Teknik’in ayrı şirket haline gelmesi, AnadoluJet’in kurulması, Turkish DO&CO ortaklığı, TGS’nin oluşturulması, THY-OPET’in kurulması ve THY’nin Star Alliance’a katılması bu dönemin en önemli kilometre taşları arasında yer aldı.

Hamdi Topçu dönemi: 2010–2015

Candan Karlıtekin’in görevden ayrılmasının ardından Hamdi Topçu, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığı görevini üstlendi.

Topçu döneminde Türk Hava Yolları büyüme hızını daha da artırdı.

Bu yıllarda:

• geniş gövdeli filo büyütüldü,
• Boeing 777 ve Airbus A330 filosu genişledi,
• Afrika açılımı hızlandı,
• uçulan ülke ve destinasyon sayısı önemli ölçüde arttı,
• İstanbul küresel bir transfer merkezi haline getirildi,
• THY’nin uluslararası sponsorluk stratejisi büyüdü.

Hamdi Topçu, 6 Nisan 2015’te görevinden alındı.

İlker Aycı dönemi: 2015–2022

6 Nisan 2015 tarihinde THY Yönetim Kurulu Başkanlığına İlker Aycı getirildi.

Aycı’nın yaklaşık yedi yıllık görev dönemi, Türk ve dünya havacılık tarihindeki en sıra dışı gelişmelerden bazılarına sahne oldu.

Bu dönemin ana başlıkları

• 2016’daki güvenlik ve turizm krizi
• 15 Temmuz sonrası operasyonel süreç
• İstanbul Havalimanı’na tarihi taşınma
• Boeing 787-9 filosunun THY’ye katılması
• Airbus A350-900 filosunun başlaması
• Boeing 737 MAX krizi
• COVID-19 pandemisi
• yolcu uçaklarının kargo operasyonlarında kullanılması
• Turkish Cargo’nun hızlı büyümesi
• yeni nesil filo yatırımları

İlker Aycı, 27 Ocak 2022 tarihinde görevinden ayrıldı.

Ahmet Bolat dönemi: 2022–2026

İlker Aycı’nın istifasının ardından Prof. Dr. Ahmet Bolat, 27 Ocak 2022 tarihinde THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığına getirildi.

Bolat döneminde pandemi sonrası toparlanma hızlandı ve Türk Hava Yolları tarihinin en büyük büyüme planlarından birine yöneldi.

Bu dönemde ele alınacak ana başlıklar:

• pandemi sonrası kapasite artışı
• rekor yolcu ve gelir rakamları
• 2033 stratejisi
• 600’ün üzerinde uçaktan oluşacak filo hedefi
• Airbus ile büyük uçak anlaşması
• A350 ailesi yatırımları
• Boeing ile yürütülen geniş kapsamlı uçak görüşmeleri
• AnadoluJet’in AJet’e dönüştürülmesi
• Turkish Cargo yatırımları
• iştiraklerin yeniden yapılandırılması
• İstanbul Havalimanı merkezli küresel büyüme

Ahmet Bolat’ın başkanlık dönemi 9 Nisan 2026’da sona erdi.

Murat Şeker dönemi: 2026–

Türk Hava Yolları’nda son yönetim değişikliği 9 Nisan 2026’da gerçekleşti.

THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığına Prof. Dr. Murat Şeker getirildi. Aynı yönetim değişikliğinde Bilal Ekşi’nin yerine Ahmet Olmuştur Genel Müdür olarak atandı.

KAP kayıtlarında Murat Şeker, mevcut Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanı ve İcra Komitesi Başkanı olarak yer alıyor.

Murat Şeker dönemi, Airport Gündem dosyasında gelişmeler yaşandıkça güncellenecek yeni bölüm olacak.

THY’NİN YAKIN DÖNEM YÖNETİM KURULU BAŞKANLARI

THY’NİN TARİHİ BİR YÖNETİM TARİHİ

Türk Hava Yolları’nın bugünkü küresel konumu tek bir dönemin sonucu değil. Farklı başkanların, genel müdürlerin ve yönetim ekiplerinin aldığı kararlar birbirinin üzerine eklenerek bugünkü yapıyı oluşturdu.

Kimi dönemlerde filo yenilendi, kimi dönemlerde yeni kıtalara açılım başladı. Bazı yönetimler şirketin iştiraklerini oluştururken bazıları büyük ekonomik krizlerle, güvenlik sorunlarıyla veya küresel salgınlarla mücadele etmek zorunda kaldı.

Airport Gündem Özel Dosya, THY’nin bu uzun yolculuğunu isimler üzerinden değil; alınan kararlar, yapılan anlaşmalar, satın alınan uçaklar ve şirketin geçirdiği dönüşüm üzerinden ortaya koyacak.

ÖZEL DOSYA | TÜRK HAVA YOLLARI’NI YÖNETENLER

Sıradaki dosya: Cem Kozlu’nun ilk dönemi (1988–1991)
THY’nin dönüşümünün başladığı yıllar: filo hamlesi, yeni yönetim anlayışı, Lufthansa-SunExpress ilişkisi, uluslararası büyüme ve 1990’lara girerken alınan kritik kararlar.