Wizz Air seferinde Boeing 737-8 pist sonunu 4 metreyle geçti

Wizz Air UK adına gerçekleştirilen Atina seferinde kullanılan Boeing 737-8, hatalı kalkış performansı verileri nedeniyle Londra Luton Havalimanı’nda pistin sonunu yalnızca 13 feet, yaklaşık 4 metre yükseklikle geçti. AAIB, olayın gerekenden düşük motor gücüyle yapılan uzun kalkış koşusundan kaynaklandığını açıkladı.

İngiltere Hava Kazaları Araştırma Şubesi (AAIB), 22 Nisan 2025’te Londra Luton Havalimanı’ndan Atina’ya gitmek üzere kalkış yapan Boeing 737-8 tipi yolcu uçağının hatalı kalkış performansı verileriyle havalandığını açıkladı. Wizz Air UK adına Ascend Airways tarafından işletilen G-CRUX tescilli uçakta 162 yolcu ile 6 mürettebat bulunuyordu. Uçak, 25 numaralı pistteki kalkış noktasının değiştirilmesinin ardından gerekenden düşük itki kullanılması nedeniyle asfalt yüzeyin bitimine 162 metre kala havalandı ve pist sonunu yerden yalnızca 13 feet yükseklikte geçti. Olayda yaralanan olmadı ve uçakta hasar meydana gelmedi.

Tam pist yerine kesişim noktasından kalkış yapıldı

AAIB raporuna göre uçuş ekibi, başlangıçta Luton Havalimanı’nın 25 numaralı pistinin tamamını kullanacak şekilde kalkış hazırlığı yaptı. Pilotlar daha sonra performans hesaplamalarını kontrol ederek pist üzerindeki A kesişim noktasından kalkış yapabileceklerini hava trafik kontrolüne bildirdi.

Pistin tamamından yapılacak kalkış için kullanılabilir kalkış mesafesi 2 bin 116 metreydi. A kesişim noktasından kalkışta ise bu mesafe bin 771 metreye düşüyordu. Daha kısa mesafe nedeniyle motorların daha yüksek itki üretmesi gerekiyordu.

Wizz Air UK adına uçan G-CRUX tescilli Boeing 737-8’in Luton Havalimanı’ndaki kritik kalkışı

Gerekli itki yüzde 85,2 olarak hesaplandı

Uçağın tam pist kalkışı için hesaplanan itki değeri yüzde 81,4 seviyesindeyken, A kesişim noktasından yapılacak kalkışta yüzde 85,2 itki gerekiyordu. Uçuş verilerinin incelenmesi sonucunda kalkış sırasında ulaşılan en yüksek itkinin yüzde 82,1 olduğu belirlendi.

Pilotlar, uçaktaki performans hesaplama aracını kontrol ettiklerini ve Uçuş Yönetim Bilgisayarı’ndaki V hızlarını güncellediklerini düşündü. Ancak uçuş verileri, özellikle kalkış emniyeti açısından kritik olan V2 hızının ilk girişten sonra değiştirilmediğini ortaya koydu.

V hızları, uçağın kalkışın kritik aşamalarında ulaşması gereken referans süratleri ifade ediyor. Bu değerlerin pist uzunluğu, uçak ağırlığı, hava koşulları ve kullanılacak motor gücüyle uyumlu şekilde hesaplanması gerekiyor.

Uçak pist bitimine 162 metre kala havalandı

Yanlış performans değerleri nedeniyle uçak gerekenden düşük güçle ve daha uzun bir kalkış koşusuyla ilerledi. Boeing 737-8, asfalt pist yüzeyinin bitmesine 162 metreden az mesafe kaldığında havalandı.

AAIB, uçağın kalkış sonrasında çok düşük bir tırmanış açısıyla yükseldiğini ve pistin sonunu yerden yalnızca 13 feet, yaklaşık 4 metre yükseklikte geçtiğini belirledi. Hava trafik kontrolünün güvenlik kamerası görüntülerinde de uçağın normal bir kalkışa kıyasla oldukça alçak kaldığı görüldü.

AAIB kritik riske dikkat çekti

AAIB’nin değerlendirmesine göre uçak kalkış sırasında itki kaybı yaşasaydı, pilotların kalkışı iptal etmesi durumunda kalan asfalt yüzey üzerinde duramayabilirdi.

Kalkışa devam edilmesi hâlinde ise uçağın pist çevresindeki engeller için belirlenen minimum yükseklik gerekliliklerini karşılayamama riski bulunuyordu. AAIB, olayın daha düşük güç ayarı, uzun kalkış koşusu ve yavaş tırmanışla sonuçlandığını bildirdi.

Kaptan pilotun 10 bin saatlik deneyimi vardı

AAIB raporunda, 61 yaşındaki kaptan pilotun toplam 10 bin saatlik uçuş deneyimine sahip olduğu belirtildi. Kaptanın bunun 3 bin saatini Boeing 737 tipi uçaklarda gerçekleştirdiği kaydedildi.

Uçak, olayın ardından seferine devam ederek Atina’ya ulaştı. Uçakta bulunan 162 yolcu ile 6 mürettebat arasında yaralanan olmadı.

İşletici prosedürleri gözden geçirdi

AAIB, uçağı işleten havayolunun olay sonrasında prosedürlerini gözden geçirdiğini ve uçuş ekiplerine yönelik yeni talimatlar yayımladığını açıkladı.

Wizz Air tarafından yapılan açıklamada ise seferin Wizz Air UK bağlantılı bir charter anlaşması kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi. Şirket, olayın uçuşu gerçekleştiren havayoluyla birlikte incelendiğini ve uçuş güvenliğinin en yüksek öncelik olmaya devam ettiğini bildirdi.