Yükselen jet yakıtı maliyetleri, Avrupa’nın zayıf havayollarında yeniden yapılandırma, satın alma ve iflas riskini giderek daha görünür hâle getiriyor.
Avrupa havacılık sektörü, Körfez’de yeniden başlayan çatışmaların bu yıl petrol fiyatlarını yükseltmesiyle yeni bir finansal baskı dönemine girdi. Artan jet yakıtı maliyetleri, özellikle bilançosu zayıf Avrupalı taşıyıcıları yeniden yapılandırma, satın alma veya iflas riskiyle karşı karşıya bırakırken, havayolu yatırımcıları ve sektör yöneticileri kritik yaz sezonundaki gelişmeleri yakından izliyor.
İngiliz düşük maliyetli havayolu şirketi easyJet, 30 yıllık şirketin pandemi öncesindeki zirve değerinin oldukça altında bir değerlemeyle borsadan çekilmesini sağlayacak ABD öncülüğündeki bir satın alma anlaşmasına yaklaşıyor.
Letonya merkezli airBaltic temerrüdü önlemek amacıyla kısa vadeli finansman ararken, Norveçli Norse Atlantic ise stratejik değerlendirme süreci yürütüyor.
Sektörün büyük bölümü COVID-19 salgını sonrasında mali yapısını düzeltmesine rağmen yakıt fiyatlarındaki artış, havayolu hisseleri üzerinde baskı oluşturdu ve bazı taşıyıcıların kırılgan bilançolarını yeniden gündeme taşıdı.
Avrupa’da yeniden yapılandırma görüşmeleri hızlandı
Finansal danışmanlık şirketi Interpath’in EMEA Başkanı Barema Bocoum, Avrupa genelindeki büyük havayollarıyla yeniden yapılandırma görüşmeleri yürüttüklerini söyledi.
Bocoum, “Sanırım şu anda Avrupa genelinde dört veya beş çok büyük havayoluna yeniden yapılandırma durumlarıyla ilgili teklifler sunuyoruz” dedi.
Küresel havayolu sektörü de yakıt maliyetlerini artıran, önemli hava koridorlarını aksatan ve düşük kâr marjlarıyla çalışan sektörün kırılganlığını ortaya çıkaran Orta Doğu çatışmasını gerekçe göstererek geçen ay 2026 yılı kâr tahminini neredeyse yarı yarıya düşürdü.
Bankacılar, yatırımcılar ve analistler, uzayan İran savaşının bu yıl yakıt fiyatlarında büyük bir artışa yol açtığını ve havayollarının pandemi sonrasında karşı karşıya kaldığı maliyet baskılarını daha da ağırlaştırdığını belirtti.
İngiltere merkezli havacılık analisti Rob Morris, sektördeki görünümü, “Döngü neredeyse başlamadan sona ermiş gibi hissettiriyor” sözleriyle değerlendirdi.
Havayolları kapasite artışında temkinli davranıyor
Zorlu piyasa koşulları, havayollarının büyüme ve kapasite planlarını yavaşlatmasına neden oldu. Airbus, savaş ve ticaret gerilimlerinin pandemi sonrasındaki hızlı toparlanmayı sınırlaması nedeniyle 20 yıllık yolcu uçağı talep tahminini bu ay aşağı yönlü revize etti.
Havacılık danışmanı ve eski sektör bankacısı Bertrand Grabowski, havayollarının özellikle ABD, Avrupa ve Güneydoğu Asya’da sınırlı büyüme politikası izlediğini söyledi.
Grabowski, “Türk Hava Yolları gibi bazı istisnalar dışında, taşıyıcılar kapasite artışı konusunda çoğunlukla son derece temkinli davranıyor” ifadelerini kullandı.
Fiyatların yüksek seyrettiği dönemlerde havayollarının toplam harcamalarının üçte birinden fazlasını oluşturabilen jet yakıtı maliyetleri, taşıyıcıların finansal sağlığına ilişkin endişeleri artırıyor.
Jet yakıtı fiyatları son haftalarda istikrar kazanmasına rağmen Orta Doğu’da yeniden artan dalgalanma, finansal açıdan daha zayıf Avrupa havayollarının kritik yaz sezonunda kışı geçirmelerine yetecek kadar nakit üretip üretemeyecekleri konusunda yeni soru işaretleri doğurdu.
Küçük havayolları daha büyük risk altında
Londra merkezli havacılık analisti James Halstead, mevcut koşullarda en büyük riskin küçük havayolları açısından ortaya çıktığını söyledi.
Halstead, önemli yaz sezonunda yolcu trafiğinin kaybedilmesinin, mevcut nakit rezervlerine büyük ölçüde bağımlı olan bazı taşıyıcılar açısından ölümcül sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Havayollarının yaz sezonunu bir şekilde tamamlayabileceğini ancak gelecek yılın başlarında daha büyük finansal sorunlarla karşılaşabileceklerini ifade eden Halstead, “Genellikle havayollarının nakdi şubat ayında tükenir” dedi.
airBaltic ve Norse Atlantic yakından izleniyor
Polonya’nın bayrak taşıyıcı havayolu LOT, uzun süredir Avrupa havacılık sektöründeki olası konsolidasyon hedeflerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Letonya merkezli airBaltic’in 2029 vadeli tahvilinin getirisi ise bu yıl yükseldi. Tahvil getirisindeki artış, yatırımcıların şirkete ilişkin risk algısının yükseldiğini gösteriyor.
Norse Atlantic’in hisseleri de şirketin büyük ilgi gören 2021 yılındaki halka arzından bu yana neredeyse sıfır seviyesine geriledi.
airBaltic sözcüsü gelişmelere ilişkin yorum yapmayı reddetti. LOT, son birkaç yıldaki performansının şirketin iş modelinin ve uzun vadeli stratejisinin gücünü ortaya koyduğunu açıkladı. Norse Atlantic ise yorum talebine yanıt vermedi.
Havayolu sektörü geçmişte kriz beklentilerini boşa çıkardı
Havayolu sektörü, geçmiş dönemlerde dış şoklara karşı dayanıklılık göstererek yaygın iflas tahminlerini birçok kez boşa çıkardı. Ancak bazı analistler, yüksek yakıt fiyatları nedeniyle pandemi sonrasında başlayan olumlu eğilimin zayıfladığına ilişkin erken uyarı işaretlerinin ortaya çıktığını belirtiyor.
Kapasite planları, ikinci el uçak fiyatları ve havayolu iflaslarının sayısı, sektörün güçlü seyrinin ivme kaybedip kaybetmediğini anlamaya çalışan analistlerin takip ettiği başlıca göstergeler arasında bulunuyor.
ABD’de artan yakıt, işçilik, bakım ve uçak kiralama maliyetleri, düşük maliyetli havayollarının geleneksel maliyet avantajını aşındırdı. Bu koşullar, Spirit Airlines’ın mayıs ayında çökmesine de katkıda bulundu.
Wizz Air için konsolidasyon uyarısı
Analistler, düşük maliyetli havayolu şirketi Wizz Air’in bilançosunun kırılgan olduğunu ve şirketin olası bir konsolidasyon hedefi hâline gelebileceğini belirtti.
Wizz Air ise faaliyetlerini sürdürebilmek için yeterli likiditeye sahip olduğunu açıkladı.
Wizz Air CEO’su Jozsef Varadi, nisan ayında yaptığı açıklamada, daha az gelir sağlayan kış sezonuna yönelik ileri tarihli rezervasyonların düşmesi nedeniyle yaz sonunda havacılık sektöründe daha fazla iflas beklediğini söyledi.
Varadi, şirketin diğer taşıyıcıların yaşayabileceği finansal sıkıntılardan yararlanabileceğini ve bazı rotaları devralabileceğini belirterek, “Fırsatları değerlendirmeye devam ediyoruz” dedi.
IATA’dan yüksek yakıt fiyatları uyarısı
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği Genel Direktörü Willie Walsh da haziran ayında yaptığı değerlendirmede, bazı havayollarının faaliyetlerine son verebileceğini veya daha büyük taşıyıcılar tarafından satın alınabileceğini söyledi.
Walsh, riskin özellikle yakıt fiyatlarının yüksek kalması durumunda büyüyeceğini belirterek, “Ne yazık ki bazı taşıyıcıların bu yüksek yakıt fiyatıyla başa çıkmakta büyük zorluk yaşayacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
Sektör analistleri, Avrupa havacılığındaki finansal görünümün anlaşılabilmesi için önümüzdeki dönemde havayollarının kapasite kararlarını, ikinci el uçak fiyatlarını, nakit rezervlerini ve iflasların sayısını takip etmeyi sürdürecek.
```
```
[…] Kaynak: Airport GündemOrijinal Haberi Görüntüle […]