SpaceX, Starship'in üst kademesini 2026 yılının kasım ayında gerçekleştirilmesi beklenen 15. uçuşta, Güney Teksas'taki Starbase fırlatma kulesine geri getirerek mekanik kollarla yakalamayı planlıyor. Şirketin hedefi, yörüngeye çıkıp atmosfere yeniden giren aracı okyanusa bırakmak yerine aynı fırlatma sahasında kurtarmak ve ileride yeniden uçurabilmek.
Starship sistemi, Super Heavy adlı ilk kademe güçlendirici ile Ship olarak adlandırılan yaklaşık 52 metre uzunluğundaki üst kademeden oluşuyor. Ship, yörüngeye çıkarak uydu, kargo ve gelecekte insan taşıması planlanan bölüm olarak görev yapıyor.
Starship'in 14 uçuşunda üst kademe hiçbir zaman yakalanamadı; başarılı görevlerin ardından Hint Okyanusu'na kontrollü iniş yaptı, bazı uçuşlarda ise araç atmosfere dönüş sürecinde parçalandı. Buna karşılık SpaceX, Ekim 2024'teki beşinci test uçuşunda Super Heavy güçlendiricisini ilk kez Starbase kulesine yakalamayı başardı.
Mechazilla adı verilen kule, güçlendiriciyi havada konumlandırmak için “chopstick” olarak anılan iki büyük mekanik kol kullanıyor. Aracı iniş takımlarıyla yere indirmek yerine kollarla yakalamak, iniş donanımının ağırlığını azaltmayı ve roketi inceleme, yakıt ikmali ve yeniden istifleme işlemleri için doğrudan fırlatma platformuna getirmeyi amaçlıyor.
Üst kademenin yakalanması, Super Heavy'ye kıyasla daha zorlu bir görev olacak. Ship, yaklaşık 17.000 mil/saat hızla yörüngede ilerledikten sonra atmosferde yüksek ısıyla karşılaşıyor ve binlerce ısı kalkanı karosuyla korunuyor. Araç, atmosferik dönüş sırasında gövdesi üzerinde süzülerek kanatçıklarıyla yönünü kontrol etmek, yere yaklaşınca motorlarını yeniden çalıştırmak, dik konuma geçmek ve kule yanında neredeyse sabit bir konumda kalmak zorunda.
Starship'in 28 Eylül 2026'daki 14. uçuşu, aracın yörüngeye ulaşarak çalışan Starlink uydularını konuşlandırdığı ilk görev oldu. Önceki uçuşlar da üst kademenin atmosfere yeniden girişten sağ çıkabildiğini ve kontrollü suya iniş gerçekleştirebildiğini gösterdi.
Elon Musk, SpaceX'in 15. uçuşta hem Super Heavy'yi hem de Ship'i yakalamayı deneyeceğini açıkladı. Şirket, iki kademenin kuleye dönüşünü gösteren bir simülasyon da yayımladı. Musk, Starship üst kademesinin ilk yeniden uçuşunun 2026 sonu veya 2027 başında gerçekleşebileceğini belirtti.
Planın uygulanabilmesi için Federal Havacılık İdaresi'nin onayı gerekiyor. SpaceX, yörüngeden dönen bir aracı insanların ve mülklerin yakınındaki fırlatma sahasına getireceği için henüz kesin bir fırlatma tarihi belirlemedi. Şirket daha önce üst kademe yakalama denemesini 14. uçuşta yapmayı planlamış, ancak bu girişim ertelenmişti.
Her iki kademenin güvenilir biçimde yakalanıp yeniden uçurulması, SpaceX'in çok sayıda uydu fırlatma, yörüngede araçlara yakıt sağlama ve Ay ile Mars görevleri planları açısından önem taşıyor. NASA'nın Artemis programında astronotları Ay'a indirmesi planlanan Starship sürümü de yörüngede yakıt ikmaline ve kısa aralıklarla gerçekleştirilecek çok sayıda fırlatmaya ihtiyaç duyacak.
SpaceX, ilk Ship yakalama denemesinin başarı olasılığını yüzde 50 ila 60 olarak değerlendiriyor. Denemenin başarılı olması, yörüngeye çıkıp geri dönen bir üst kademenin tarihte ilk kez fırlatma kulesi tarafından yakalanması anlamına gelecek.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
