Boeing 777-9 Teslimatlarında Sertifikasyon Engeli

Boeing 777-9 programında sertifikasyon sürecinin ilk planlara kıyasla yaklaşık yedi yıl gecikmesi, erken üretim uçaklarının müşterilere teslimini de zorlaştırdı. İlk müşteri Lufthansa, ilk uçağı kısa süre sonra düzenli tarifeli seferlerde kullanmayı planlıyor.

Boeing, geliştirme çalışmaları sürerken üretimi devam ettirdi ve 777-9 modelinden 40’tan fazla uçak üretti. Ancak sertifikasyon testleri sırasında talep edilen tasarım ve sistem mimarisi değişiklikleri, daha önce üretilen uçakların güncel sertifikasyon seviyesine çıkarılmasını gerektirdi.

Everett tesisinde 2020’deki ilk uçuştan bu yana 30’dan fazla seri üretim 777-9 monte edildi. Uçaklarda yapılacak değişikliklerin kapsamı, yeni üretilen gövde bölümlerindeki sınırlı düzenlemelerden erken üretim numaralarında kapsamlı yapısal müdahalelere kadar değişiyor.

Sonradan gerçekleştirilen modifikasyonlar, erken üretim uçaklarının boş ağırlığını nihai teknik özelliklere göre imal edilen uçakların üzerine çıkarıyor. Artan ağırlık yakıt verimliliğini ve menzili olumsuz etkilediği için Emirates ve Lufthansa gibi büyük müşterilerin en erken seri üretim uçaklarını kabul etmediği aktarıldı. Bu uçaklar, üreticinin park alanlarında müşterisiz bekliyor ve daha düşük fiyatlarla yeniden pazarlanması gereken “white-tail” uçaklara dönüşüyor.

1611 numaralı gövde hurdaya ayrıldı

Erken üretim uçaklarındaki yeniden yapılandırma maliyetlerinin boyutu, 1611 üretim numaralı uçakta görüldü. Başlangıçta Emirates için A6-EZT tesciliyle planlanan uçak, kapsamlı yer testlerinde kullanıldı ve nihai tasarımdan önemli ölçüde farklılaştı. Boeing, bu nedenle uçağı tamamlamak yerine gövdeyi hurdaya ayırma kararı aldı.

Uçak 2025’te kısmen söküldü. Boeing, yaklaşık 15 milyar ABD doları tutarındaki özel değer düşüklüğü kayıtları kapsamında bu işlemi muhasebeleştirdi. Şirketin hesaplamalarına göre dönüşüm maliyeti uçağın piyasa değerini aşıyordu.

777X programındaki kapsamlı değişiklikler

777X, tamamen yeni bir uçak olmamasına rağmen önceki 777 nesline kıyasla çok sayıda değişiklik içeriyor. Gövde kesiti, burun bölümü ve kuyruk önceki nesilden alınırken kanatlar karbon fiber kompozit malzemeden geliştirildi. Havalimanı kapılarındaki mevcut park pozisyonlarının kullanılabilmesi için katlanabilir kanat uçları da programa dahil edildi.

Uçakta sivil havacılıkta kullanılan en büyük turbofan motorlar olan General Electric GE9X motorları bulunuyor. Kabinde elektronik olarak karartılabilen daha büyük pencereler kullanılırken kabin basıncı, modern kompozit yolcu uçaklarındaki seviyeye getirildi.

Yeni kanat yapısı, farklı motorlar ve güncellenmiş aviyonik sistemlerin birlikte geliştirilmesi, sertifikasyon çalışmalarını kapsam bakımından yeni bir uçak programına yaklaştırdı. Boeing’in erken üretim 777-9 uçaklarını ek kayıp yaşamadan satıp satamayacağı, potansiyel ikinci alıcılarla yapılacak fiyat görüşmelerine bağlı olacak.