Spirit’in iki genç A320neo’su motorları için sökülüyor

ABD’nin Arizona eyaletindeki Phoenix Goodyear Havalimanı’nda, Spirit Airlines’ın Mayıs 2026’da uçuşlarını durdurmasından önce filosunda bulunan iki Airbus A320neo’nun sökümüne başlandı. Uçaklardan biri geri dönüşüm şirketine satıldığında üç buçuk, diğeri yaklaşık dört yaşındaydı. Uçakların sökülmesinde, üzerlerindeki Pratt & Whitney PW1100G tipi GTF motorlarının değerinin etkili olduğu aktarılıyor.

Uçak gövdesinden çok motorlar öne çıkıyor

Dar ve orta gövdeli uçaklara talebin yüksek, yeni uçak teslimat sürelerinin uzun olduğu mevcut piyasa koşullarında genç A320neo’ların sökülmesi dikkat çekiyor. Hava yolu ve kiralama şirketleri mevcut uçaklar için yüksek kira bedelleri öderken, özellikle A321neo’ya talep sürüyor.

Spirit’in operasyonlarını durdurmasının ardından çok sayıda A320 ailesi uçak ikinci el piyasasına çıktı. Bazıları kiralama şirketlerince devralınıp başka işletmecilere aktarılırken EirTrade Aviation ve Killick Aerospace gibi varlık geri kazanım şirketlerinin bazı A320neo’ları motorlarını değerlendirmek amacıyla satın aldığı belirtiliyor.

GTF motorlarındaki sorunlar filoları etkiledi

PW1100G, fan ile düşük basınç türbini arasındaki dönüş hızını bir dişli sistemiyle ayıran Geared Turbofan (GTF) motor ailesinde yer alıyor. Bu tasarım, yakıt tüketimini azaltmayı amaçlıyor. Ancak motorda son yıllarda dayanıklılık sorunları yaşandı.

İlk üretim serilerinde görülen conta sorunlarının metal parçacıklarının yağ sistemine karışmasına yol açtığı; sonraki incelemelerde bazı kusurların uçuş sırasında motorun kapanmasına neden olabileceğinin belirlendiği aktarılıyor. 2023’te ise üretim sırasında kullanılan metal tozundaki kirliliğin iç disklerde mikro çatlaklara yol açabileceği ortaya çıktı.

Bakım kapasitesi ve tedarik zinciri baskısı

Etkilenen parçaların incelenmesi ve değiştirilmesi için binlerce motorun bakım atölyelerine gönderilmesi gerekti. Küresel bakım ve onarım kapasitesinin (MRO) bu ek iş yükünü zamanında karşılayamaması ve yedek parça tedarikindeki gecikmeler, çok sayıda A320neo’nun yerde kalmasına neden oldu. Bazı yeni uçakların da motorları olmadan teslim edilip geçici olarak park edildiği bildirildi.

Çalışır durumdaki GTF motorlarına talebin artması, motorların piyasa değerini yükseltti. Bu koşullarda motorları söküp yedek parça olarak satmak veya kiralamak, kullanılmış uçak gövdesini yeni bir işletmeciye devretme sürecinden daha kârlı olabiliyor.

Filo planlarında motor erişimi belirleyici oluyor

GTF motor sorunlarının farklı hava yollarının filo planlarını da etkilediği belirtiliyor. Hindistanlı Go First, ödeme aczine düşmesinin nedenlerinden biri olarak GTF motorlu A320neo filosundaki arızaları gösterdi. Spirit Airlines’ın mali sıkıntılarında da uçakların yerde kaldığı sürelerin etkili olduğu kaydedildi.

IndiGo’nun, altı yıllık kiralama süresi sona erdikten sonra motorlarını başka amaçlarla kullanmak üzere iki A321neo’yu söktüğü aktarılıyor. Wizz Air’in de yeni A321XLR uçaklarından üçünü, GTF motorlarını standart A321neo uçaklarına aktarmak amacıyla geçici olarak söktüğü veya park ettiği belirtiliyor.

Motor tedarikindeki sorunlar A220 filosunu da etkiliyor. PW1500G motorları kullanan bu uçaklardan EgyptAir’in 2024’te planlanandan önce çıkış yaptığı, Swiss’in ise A220-100’leri aşamalı olarak hizmetten çıkarıp motorlarını A220-300 uçaklarına aktarmayı planladığı ifade ediliyor.