Orta Asya’da büyüyen madencilik, enerji, altyapı ve imalat faaliyetleri, hava kargo kapasitesine yönelik yeni bir ihtiyaç oluşturuyor. Central Asia Air Cargo Summit’te konuşan Chapman Freeborn IMEA Kargo Başkan Yardımcısı Gerhard Coetzee, bölgedeki sanayi kaynaklı talebin mevcut kapasite ile ihtiyaç arasındaki farkı görünür hâle getirdiğini söyledi.
Bölgenin yıllık altyapı ihtiyacının yaklaşık 33 milyar dolar olduğu, Orta Koridor üzerinden gerçekleşen ticaretin ise 2030’a kadar üç katına çıkabileceği öngörülüyor. Bu gelişmeler; ağır, hacimli, zamana duyarlı ve proje bazlı yüklerin taşınmasına yönelik talebi artırıyor.
Çin ile Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan arasındaki bağlantılar güçlenirken Avrupa ile tarifeli hava kargo hatları da gelişiyor. Ancak mevcut bağlantıların artması, her yük türü için uygun kapasitenin bulunduğu anlamına gelmiyor. Taşımada uçağın yük özelliklerine, rotaya ve teslim tarihine uygun olması gerekiyor.
Proje kargolarında kullanılabilir taşıma kapasitesi tek başına yeterli olmayabiliyor. Yükün uçak gövdesine sığmaması, uygun rotanın doğru zamanda bulunmaması veya havalimanlarının gerekli altyapıya sahip olmaması operasyonu engelleyebiliyor.
B747F, B777F ve AN-124 gibi büyük kargo uçaklarında havalimanı altyapısı ile yer hizmetleri, operasyonun gerçekleştirilebilirliğini doğrudan etkiliyor. Ağırlığı 70 ton olan bir transformatör ya da 16 metre uzunluğundaki borular için uygun yükleme ekipmanı, yeterli pist kapasitesi ve uzman elleçleme hizmetleri gerekiyor. İzin ve düzenleyici onaylara ek olarak kış koşulları ile buz çözme işlemleri de süre ve maliyet üzerinde etkili olabiliyor.
Coetzee, mevcut hava kargo ağının bölgedeki yeni sanayilerin ürettiği yük tiplerine göre şekillenmediğini belirterek, tarifeli seferlerin standart kargolar için uygun olabileceğini ancak uzak bir noktaya proje takvimine bağlı ağır bir ekipman gönderilmesi durumunda farklı bir çözüme ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Madencilik, enerji ve altyapı projelerinde kritik bir parçanın gecikmesi; kurulum, inşaat veya üretim süreçlerini aksatabiliyor. Bu nedenle bazı operasyonlarda, tarifeli hava kargo ile özel uçuş arasındaki fiyat farkından çok gecikmenin yaratacağı duruş maliyeti önem taşıyor.
Chapman Freeborn’un daha önce gerçekleştirdiği bir enerji projesi, proje kargosunda planlamanın önemini ortaya koydu. Operasyon kapsamında, 12 metre uzunluğundaki manifoldların taşınması için 12 × 4 × 2,4 metrelik özel taşıma çerçeveleri hazırlandı. Küçük parçalar Boeing 767 ile, hacimli manifoldlar ise AN-124 ile taşındı ve iki uçuş da gerekli süre içinde tamamlanarak yükler proje sahasına ulaştırıldı.
Coetzee’ye göre uçak seçimi, en büyük uçağın tercih edilmesine değil, görev için en verimli platformun belirlenmesine dayanıyor. Bu yaklaşım, bir sevkiyatın farklı uçak tipleri arasında bölünmesini veya yalnızca tarifeli ağda taşınamayan bölüm için özel kargo uçuşu kullanılmasını gerektirebiliyor.
Özel kargo seferleri tarifeli hava kargonun alternatifi olmaktan çok tamamlayıcısı olarak öne çıkıyor. Ağırlık, boyut, zamanlama, varış noktası veya operasyonel karmaşıklık açısından tarifeli ağın yetersiz kaldığı durumlarda charter seçeneği gündeme geliyor.
Sektör temsilcileri, büyük madencilik, enerji ve altyapı projelerinde uçak ihtiyacı, havalimanı kapasitesi, izinler ve olası kapasite açıklarının sevkiyat acil hâle gelmeden planlanması gerektiğine dikkat çekiyor. Böylece charter, son dakika çözümü yerine proje için önceden değerlendirilen kapasite seçeneklerinden biri hâline geliyor.
Orta Asya’nın küresel tedarik zincirleriyle entegrasyonu derinleştikçe, temel mesele yalnızca bölgede ne kadar hava kargo kapasitesi bulunduğu değil; ihtiyaç duyulan yük için doğru uçağa, doğru noktada ve doğru zamanda erişilebilmesi olacak.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
