Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars’ın uydusu Phobos’tan fiziksel örnek getirilmesini hedefleyen Martian Moons eXploration (MMX) görevi için uzay aracını H3 roketiyle salı günü Kagoshima’daki Tanegashima Uzay Merkezi’nden fırlatmaya hazırlanıyor. Görev, Phobos’tan örnek getirmeyi amaçlayan dünyadaki ilk çalışma olacak.
Yaklaşık beş yıl sürmesi beklenen MMX görevi kapsamında dönüş kapsülünün 2031’de Avustralya’ya inmesi ve ardından örneklerin Japonya’ya taşınması planlanıyor. Projenin toplam geliştirme maliyeti 55,3 milyar yen, yaklaşık 350 milyon dolar olarak açıklandı.
Bilim insanları, Phobos ile daha küçük kardeşi Deimos’un Mars’a çarpan büyük bir gökcisminin oluşturduğu enkazdan mı meydana geldiğini, yoksa Güneş Sistemi’nin başka bir bölgesinden yakalanmış asteroitler mi olduğunu belirlemeyi amaçlıyor. Görevin baş araştırmacısı Kiyoshi Kuramoto, toprak örneklerinin bu uyduların kökeni ve bileşimi hakkında kesin yanıtlar sağlayabileceğini belirtti.
Japonya’nın öncülük ettiği uluslararası görevde NASA, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile Fransa ve Almanya’daki uzay kurumlarının katkıları bulunuyor. Uzay aracı; Fransız-Alman ortak yapımı Idefix gezgini, NASA’ya ait örnekleme cihazı ve gama ışınlarını ölçen bir araç, ESA’nın derin uzay haberleşme sistemi, Japon radyasyon monitörü ile NHK ve JAXA tarafından geliştirilen iki Super Hi-Vision kamerayı içeren 13 farklı cihaz taşıyacak.
Uzay aracının Mars çevresine Ağustos 2027’de ulaşması ve Phobos’un yakınında yaklaşık üç yıl çalışması öngörülüyor. MMX, itki, keşif ve dönüş görevlerine ayrılmış üç modülden oluşuyor; Dünya’ya yalnızca örnekleri taşıyan dönüş modülünün gelmesi planlanıyor.
Idefix gezgininin 2029’da Phobos’a inerek 100 gün boyunca yüzey araştırması yapması bekleniyor. Gezgin, ana uzay aracının daha sonra iniş yapacağı görece düz ve elverişli bölgenin belirlenmesine yardımcı olmak amacıyla topografik veri toplayacak.
Proje yöneticisi Yasuhiro Kawakatsu, Mars’ın uydularının bilimsel önemlerine rağmen bugüne kadar kapsamlı biçimde incelenmediğini belirterek onları “Güneş Sistemi’ndeki tırmanılmamış en önemli dağlar” olarak nitelendirdi.
JAXA, iki ayrı iniş denemesinde en az 10 gram toprak toplamayı hedefliyor. Örnekleme sürecinde ABD’nin basınçlı gaz yöntemi ile yaklaşık 2 santimetre veya daha derinden örnek alabilen Japon karotlama araçlarının kullanılması planlanıyor.
Dünya’nın yerçekiminin yalnızca iki binde birine sahip, kraterlerle kaplı Phobos’a iniş önemli operasyonel zorluklar barındırıyor. MMX keşif modülünde, temas sırasında sekmeyi azaltmak için darbe emici özellikte dört ayaklı iniş takımı bulunuyor.
Görevden elde edilecek verilerin gezegenlerin oluşum sürecinin ve olası geçmiş mikrobiyal yaşam izlerinin incelenmesine katkı sağlaması bekleniyor. Araştırma ayrıca Phobos’un gelecekte Mars’a insanlı görevler için bir ikmal veya operasyon üssü olarak kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirilmesine yardımcı olacak. Toplanan malzemenin, binlerce yıl boyunca Mars yüzeyinden uzaya savrularak Phobos’a ulaşan yaklaşık yüzde 0,1 oranında Mars kökenli madde içerebileceği öngörülüyor.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
