Boeing 737 MAX 10 için FAA sertifikası gün sayıyor

Boeing 737 MAX 10 için FAA sertifikası sürecinde son aşamaya gelindi. FAA Tip Sertifikasyon Kurulu, 16 Ekim Cuma günü toplantısını gerçekleştirirken, Boeing’in Proje Tamamlanma Beyanı’nı sunmasının ardından tip sertifikasının 19 Ekim haftasının ilk günlerinde imzalanması bekleniyor.

Kurul toplantısı ile sertifikanın imzalanması arasında Boeing’in FAA’ye sunması gereken tek belge Proje Tamamlanma Beyanı olarak öne çıkıyor. MAX 7 programında da benzer bir takvim izlenmiş; cuma günü yapılan kurul toplantısının ardından tip sertifikası 3 Ağustos’ta imzalanmıştı.

737 MAX ailesinin en uzun ve en yüksek kapasiteli modeli olan MAX 10, 43,8 metre uzunluğa sahip. Uçak, yüksek yoğunluklu yerleşimde 230 yolcu taşıyabiliyor; iki sınıflı tipik düzen kapasitesi ise 188 ile 204 yolcu arasında değişiyor. Üretici verilerine göre uçağın menzili yaklaşık 3.100 deniz mili, yani yaklaşık 5.740 kilometre.

Boeing, MAX 10’u kendi kategorisinde koltuk başına en düşük maliyeti sunan dar gövdeli uçak olarak konumlandırıyor. Model, yüksek yoğunluklu ve sık sefer düzenlenen hatlarda Airbus A321neo ile doğrudan rekabet ediyor; ancak A321XLR kadar uzun menzil sunmuyor.

MAX 10’un sertifikasyon süreci, 2018 ve 2019’daki MAX 8 kazalarının ardından yapılan düzenleyici değişiklikler, FAA denetiminin sıkılaştırılması ve Boeing’in üretim ile kalite sorunları nedeniyle uzadı. Alaska Airlines’ın MAX 9 uçağında Ocak 2024’te yaşanan kapı tapa olayı da sürecin arka planındaki gelişmeler arasında yer aldı.

2023-2026 dönemindeki başlıca teknik konu, CFM LEAP-1B motorlarının buzlanmayı önleme sisteminin yeniden tasarlanması oldu. Belirli koşullarda motorun iç gövdesinde aşırı ısınmaya yol açabilen sorunla ilgili sertifikasyon uçuşları 28 Temmuz’da tamamlandı. Üç test uçağıyla 976 uçuş ve 2.060 saati aşkın uçuşun yanı sıra yaklaşık 1.040 saatlik yer testi gerçekleştirildi.

Eylül ayının sonunda ise uçuş yönetim bilgisayarının U14 ve U14.1 yazılım sürümlerinde yeni bir sorun tespit edildi. Değiştirilmiş kaçış rotasıyla uygulanan pas geçiş sırasında dikey seyrüseferin devre dışı kalmasına ve mürettebat iş yükünün artmasına yol açan durum üzerine FAA, 28 Eylül’de sertifikasyon çalışmalarını durdurdu.

FAA’nın Düzeltici Faaliyet İnceleme Kurulu, 2 Ekim’de Seattle’da yaptığı toplantıda güvenlik sorunu bulunmadığı sonucuna vardı. Kurum, pilotların uçağın tam kontrolünü koruduğunu ve göstergelerin açık ve belirsizliğe yer bırakmayacak şekilde olduğunu bildirdi. FAA özel uçuşa elverişlilik bilgi bülteni yayımlayacak, Boeing ise operatörlere yönelik talimatları paylaşacak.

Söz konusu uyarı ilk olarak Kasım 2024’te WestJet tarafından gündeme getirildi. United Airlines ve Southwest Airlines, bu yazılım sürümleriyle donatılmış yeni MAX uçaklarını teslim almak istemediklerini bildirdi.

Haziran 2026 itibarıyla 1.533 kesin siparişe ulaşan Boeing 737 MAX 10, teslim edilmemiş 737 ailesi siparişlerinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. En büyük müşteriler arasında 167 uçakla United Airlines, 150 kesin sipariş ve 150 opsiyonla Ryanair, 105 kesin sipariş ve 35 uçak için ek hakla Alaska Airlines ile 100 uçak ve 30 opsiyonla Delta bulunuyor.

American Airlines, Pegasus, Akasa Air, Air India Express, Vueling ve Lufthansa Group da MAX 10 müşterileri arasında yer alıyor. Lufthansa Group, eylül ayında 20 uçaklık opsiyonunu kesin siparişe çevirdi. Modelin ilk müşterisi olan WestJet ise 2022’de 60 uçak sipariş etti.

Boeing’in sertifika için bekleyen yaklaşık 12 müşteri uçağı bulunuyor. Şirket, temmuz ayında MAX 10 gövdelerini Everett’teki yeni üretim hattına almaya başladı. Sertifikasyonun tamamlanması, ilk ticari teslimatların 2027’de başlamasının önünü açacak.

Alaska Airlines, ilk MAX 10’unu kuzey ilkbaharında teslim almayı ve yolcu operasyonlarına nisan ile mayıs ortası arasında başlamayı planlıyor. FAA ise sertifikasyon takvimini güvenlik gerekliliklerinin belirlediğini vurgulamayı sürdürüyor.