İsviçre’nin Valais kantonundaki Sion Havalimanı’nın gelecekteki işletme ve finansman modeli, 29 Kasım 2026’da yapılacak halk oylamasıyla belirlenecek. Valais Kanton Hükümeti’nin desteklediği düzenleme kabul edilirse havalimanı, Sion Belediyesi’nin tek sorumluluğundan çıkarılarak kamu kesiminin sermaye ve oy çoğunluğunu koruyacağı karma ekonomili bir anonim şirkete devredilecek.
Havalimanının işletme imtiyazı halen Sion Belediyesi’ne ait ve mevcut imtiyaz 2031’e kadar geçerli. Yeni modelde Valais Kantonu şirket sermayesinin en az yüzde 34’ünü, Sion Belediyesi ise yüzde 20’sini üstlenecek. Diğer kamu kurumlarının katılımıyla kamu tarafı, temel kararlarda mutlak bloke azınlığına sahip olacak.
Sion’daki tesis, İsviçre Hava Kuvvetleri’nin düzenli jet operasyonlarından 2018’de çekilmesinin ardından ağırlıklı olarak sivil bölgesel havalimanı işlevi görüyor. Resmî değerlendirmelere göre uçuş hareketlerinin yaklaşık yüzde 80’i kamu yararına yönelik görevler ve ikmal uçuşlarından oluşuyor.
Havalimanı; dağ kurtarma faaliyetleri, Air-Glaciers hava ambulans hizmeti ve yüksek kesimlerdeki dağ kulübeleri ile tarımsal yaylalara hava yoluyla ikmal için operasyonel üs olarak kullanılıyor. Tesis ayrıca sivil havacılık eğitim ve test faaliyetlerine ev sahipliği yapıyor; araştırma ve havacılık hizmetleri alanındaki şirketler için de alan sağlıyor.
Askerî kullanım ise esas olarak Hava Kuvvetleri’nin alternatif meydanı olma niteliğiyle sınırlı. Valais Kanton Hükümeti, altyapının Rhône bölgesindeki kötü hava olayları, heyelanlar ve orman yangınları sırasında kanton kriz yönetiminin önemli bir parçası olduğunu belirtiyor.
Yasa tasarısı, işletme sorumluluğunun yanı sıra kamu ödemelerinin sistemini de değiştirecek. Mevcut uygulamada Valais Kantonu, işletme açığının yüzde 50’sini ve altyapı yatırımlarının yarısını karşılıyor. Yeni düzenlemede ise sabit açık finansmanı sona erecek; kamu kaynakları yalnızca kamu yararına sunulan ve somut biçimde yerine getirilen hizmetler için ödenecek.
Bu hizmetlere ilişkin net maliyetlerin yüzde 70’ini Valais Kantonu, yüzde 20’sini Sion Belediyesi, kalan yüzde 10’unu ise diğer Valais belediyeleri karşılayacak. Uçuş emniyeti için federal düzeyde sağlanan ve yıllık ortalama yaklaşık 3 milyon İsviçre frangı tutarındaki katkılar dikkate alındığında, toplam yıllık kamu ödemesinin 3 ila 6 milyon İsviçre frangı arasında olması bekleniyor.
Yasanın reddedilmesi halinde Sion Belediyesi liderliğindeki mevcut işletme yapısı, federal imtiyazın sona ereceği 2031’e kadar değişmeden kalacak. Bu tarihten sonra sivil işletmenin kime devredileceğine ilişkin karar yetkisi tamamen federal makamlara geçebilecek ve kanton ile belediyelerin doğrudan yönlendirme imkânı bulunmayacak.
İsviçre Konfederasyonu, Sion’daki arazi ve yapıların yaklaşık yüzde 77’sine Savunma Grubu üzerinden sahip. Bu nedenle Federal Savunma, Sivil Koruma, Spor ve Savunma Bakanlığı’nın erişim hakları devam edecek. Sivil kullanım için düzenli bir çerçeve oluşturulmaması halinde federal makamlar, alternatif meydandaki askerî faaliyetlerin yoğunluğunu artırma kararı alabilecek.
Valais Kanton Hükümeti, düzenlemenin ticari tarifeli uçuş kapasitesini artırmayı amaçlamadığını; mevcut uçuş faaliyetlerinin hukuki ve kurumsal yapısını netleştirmeye odaklandığını vurguluyor.
Bu Konularda Daha Fazla Haber
Haber akışını destekleyen ilgili içerik bağlantıları aşağıda listelenmiştir.
