Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında yaptığı açıklamada, Milli Muharip Uçak KAAN ve HÜRJET Jet Eğitim Uçağı programlarında yeni prototiplerin devreye girmesiyle test trafiğinin artacağını söyledi. Demiroğlu, KAAN’ın ikinci ve üçüncü prototiplerinin bu yıl uçuşa hazırlanmasının, HÜRJET’te ise dört yeni prototipin test programına dahil edilmesinin planlandığını belirtti.
Milli Savunma Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde gerçekleştirilen TEKNOFEST Mavi Vatan’da TUSAŞ’ın Deniz Kuvvetleri için yürüttüğü projelere ilişkin de bilgi veren Demiroğlu, AKSUNGUR’dan helikopter projelerine, KAAN’dan HÜRJET’e kadar birçok platformdaki son durumu değerlendirdi.
AKSUNGUR’un taşıma kapasitesi 1.250 kilograma çıkarılacak
TUSAŞ’ın Deniz Kuvvetleri için yürüttüğü üç ana çalışma alanından ilkinin insansız hava aracı AKSUNGUR olduğunu belirten Demiroğlu, platformun deniz devriye ve gözetleme görevlerinin yanı sıra farklı faydalı yüklerle donatılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.
AKSUNGUR’a sonobuoy, torpido ve farklı radar sistemlerinin entegrasyonu üzerinde çalışıldığını aktaran Demiroğlu, mevcut 750 kilogramlık faydalı yük kapasitesinin gelecek yıl 1.250 kilograma çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Demiroğlu, şu ifadeleri kullandı:
“İhtiyaçlara binaen AKSUNGUR’un kabiliyetlerini de artırıyoruz. Şu anda 750 kilogram olan yük taşıma kapasitesini önümüzdeki yıl 1.250 kilograma çıkarmayı hedefledik. Bu konuda çalışıyoruz. Bu hem Deniz Kuvvetleri için hem de diğer kullanıcılarımız için ciddi bir artış.”
TUSAŞ’ın bu kapasite artışını uçuş süresinden taviz vermeden gerçekleştirmeyi planladığını belirten Demiroğlu, 50 saatin üzerindeki uçuş süresinin yaklaşık 60 saate çıkarılmasının da hedeflendiğini kaydetti.
GÖKBEY ve 10 tonluk helikoptere sonar entegrasyonu
Deniz Kuvvetlerine yönelik ikinci çalışma alanının helikopterler olduğunu ifade eden Demiroğlu, hem GÖKBEY hem de gelecek yıl ilk uçuşunu gerçekleştirmesi planlanan 10 ton sınıfındaki helikopter için farklı deniz görev konfigürasyonlarının geliştirildiğini söyledi.
Demiroğlu, “Sonar entegrasyonuna hem GÖKBEY hem de 10 tonluk helikopter için başladık. Deniz Kuvvetlerine yerli bir sonarla denizlerde ciddi bir kabiliyet daha kazandırmış olacağız” dedi.
TUSAŞ’ın insansız helikopter çalışmalarının da sürdüğünü belirten Demiroğlu, farklı konfigürasyonlara yönelik son testlerin gerçekleştirildiğini aktardı.
Gemiye konuşlandırılacak HÜRJET farklı olacak
HÜRJET’in gemiye konuşlandırılabilecek versiyonuna ilişkin çalışmalara da değinen Demiroğlu, bu platformun mevcut HÜRJET’ten farklı özelliklere sahip olacağını söyledi.
Demiroğlu, “Bu konuda çalışmalarımız zaten epey süredir devam ediyordu. Artık daha da netleşiyor. Uçak gemimizin de şekillenmesiyle ihtiyaçlar şekillenecek. Bu uzun süreli bir proje. Bambaşka, HÜRJET’ten farklı bir platform olacağını şimdiden söyleyebilirim. Çünkü isterler farklı” ifadelerini kullandı.
Yangınla mücadelede AKSUNGUR ve T-70 görev yapıyor
Demiroğlu, TUSAŞ tarafından geliştirilen platformların orman yangınlarının erken tespiti ve söndürme faaliyetlerinde de kullanıldığını söyledi.
ANKA ve AKSUNGUR’un yangınların erken tespitinde görev yaptığını belirten Demiroğlu, özellikle AKSUNGUR’un uzun havada kalış süresi nedeniyle bu görevlerde öne çıktığını ifade etti.
AKSUNGUR’a entegre edilen haberleşme sistemlerinin, GSM kapsamasının olmadığı dağlık bölgelerde de iletişim sağlayabildiğini belirten Demiroğlu, bunun yangınla mücadelede önemli avantaj sağladığını kaydetti.
T-70 helikopterlerinin de büyük bölümünün yangın söndürme kabiliyetiyle teslim edildiğini aktaran Demiroğlu, üç helikopterin Orman Genel Müdürlüğü envanterinde bulunduğunu söyledi.
10 tonluk helikopterden 2028’de 8 adet teslimat hedefi
TUSAŞ’ın geliştirdiği 10 ton sınıfındaki helikopterin yangın söndürme görevlerinde de kullanılacağını açıklayan Demiroğlu, projede çalışmaların son aşamaya yaklaştığını belirtti.
Geçen yıl IDEF’te mock-up’ı sergilenen helikopterin gelecek yıl testlerine başlanmasının planlandığını kaydeden Demiroğlu, 2028 yılında yangın söndürme amacıyla sekiz helikopterin teslim edilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Helikopterlerin 4 tona kadar su taşıyabileceğini ifade eden Demiroğlu, Kara ve Hava Kuvvetleri için üretilecek diğer helikopterlerin de gerektiğinde yangınla mücadelede kullanılabilecek altyapıya sahip olacağını belirtti.
KAAN’ın yeni prototipleri uçuşa hazırlanıyor
KAAN programındaki son duruma ilişkin bilgi veren Demiroğlu, birinci prototipin daha önce uçuş gerçekleştirdiğini, esas testlerde kullanılacak ikinci ve üçüncü prototiplerde ise çalışmaların yoğun şekilde sürdüğünü söyledi.
Demiroğlu, prototiplerden birinin taksi testlerine başladığını, diğerinin ise nihai montaj hattına geçtiğini belirterek şöyle konuştu:
“KAAN’ın birinci prototipi uçtu ama esas testlerde kullanacağımız iki ve üçüncü prototipler yoğun bir çalışma altında. Birincisi taksi testlerine başladı. İkincisi de artık nihai montaj hattına geçti. Hedefimiz bu sene içerisinde bu iki prototipi uçuşa hazırlamak.”
Demiroğlu, bu iki prototipin ilk etapta uçuş zarfı genişletme testlerinde kullanılacağını, sonraki aşamada silah ve sistem entegrasyonlarının gerçekleştirileceğini söyledi.
Önümüzdeki yıl üç KAAN ile yoğun bir test kampanyası yürütülmesinin planlandığını belirten Demiroğlu, silahlı konfigürasyonun da gelecek yıl devreye alınacağını aktardı.
KAAN’da yerlilik oranı yüzde 90 seviyesinde
KAAN’ın yerlilik oranına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Demiroğlu, platformun bugüne kadar geliştirilen en yerli prototip olduğunu söyledi.
Motor ve fırlatma koltuğu dışında sistemlerin büyük bölümünün yerli olarak üretildiğini veya ikinci ve üçüncü prototip aşamasında yerli sistemlerle donatılacağını belirten Demiroğlu, yerlilik oranının yüzde 90 seviyesinde olduğunu ifade etti.
Yerli motor çalışmalarının da devam ettiğini aktaran Demiroğlu, motor testlerine 2032 civarında başlanmasının hedeflendiğini bildirdi.
HÜRJET’in dört yeni prototipi geliyor
HÜRJET programında uçuş ve sertifikasyon faaliyetlerinin devam ettiğini belirten Demiroğlu, İspanya ile yapılan anlaşmanın TUSAŞ, Türk savunma sanayisi ve Türkiye açısından önemli bir ihracat başarısı olduğunu söyledi.
İspanya’ya jet eğitim uçağı ihracatının bir NATO ülkesine gerçekleştirilen önemli bir başarı olduğunu vurgulayan Demiroğlu, mevcut iki HÜRJET prototipinin yaklaşık 550 saatlik test uçuşuna ulaştığını açıkladı.
TUSAŞ’ın dört yeni HÜRJET prototipi daha ürettiğini belirten Demiroğlu, bunlardan ilk ikisinin bu yıl içinde uçuşa başlamasının planlandığını söyledi.
Demiroğlu, “Şu anda 4 tane daha prototip yapıyoruz. Bunların ilk ikisi bu sene içerisinde yine KAAN gibi uçuşa başlıyor olacaklar. Hatta haftalar mesafesinde bile diyebiliriz. Ondan sonra 2 tane daha yine arkasından devam edecek” dedi.
KAAN ve HÜRJET’te yoğun test dönemi
Yeni prototiplerin devreye girmesiyle TUSAŞ’ın önümüzdeki aylarda yoğun bir uçuş testi programına gireceğini belirten Demiroğlu, toplam altı HÜRJET ile KAAN prototiplerinin aynı dönemde test faaliyetlerini sürdüreceğini ifade etti.
HÜRJET teslimat takvimine ilişkin de bilgi veren Demiroğlu, Türk Hava Kuvvetlerine teslimatların 2027 sonunda, İspanya Hava Kuvvetlerine teslimatların ise 2028’de başlamasının planlandığını söyledi.
HÜRJET için yeni ülkelerle görüşmeler sürüyor
HÜRJET’in yeni ihracat pazarlarına yönelik durumunu da değerlendiren Demiroğlu, İngiltere, Japonya, Kanada ve Malezya dahil birçok ülkeyle görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.
HÜRJET’in uluslararası jet eğitim uçağı pazarında doğru bir konuma sahip olduğunu ifade eden Demiroğlu, önümüzdeki dönemde İspanya’ya benzer yeni ihracat başarılarının hedeflendiğini kaydetti.
