İsviçre, Zürih’teki kerosen rezervini kullanıma açtı

İsviçre hükümeti, Ren Nehri’ndeki düşük su seviyesi ve Almanya’dan gelen demiryolu hatlarının kapasite sorunları nedeniyle Zürih Havalimanı’ndaki kerosen arzını desteklemek amacıyla zorunlu yakıt rezervini perşembe günü kullanıma açtı. İki hafta boyunca 30 milyon litreye kadar uçak yakıtı piyasaya sunulabilecek.

Kararı, ekonomik arz güvenliğinden sorumlu delege Roland Pfister onayladı. Federal makamlar, rezerv serbest bırakılmadığı takdirde Zürih Havalimanı’ndaki kerosen miktarının yetersiz kalabileceğini belirtiyor.

Frankfurt Havalimanı’nda da yakıt tedarikinde sorun yaşanıyor. Lufthansa, bu nedenle pilotlarına bazı uçuşlarda varış noktasında ihtiyaç duyulandan daha fazla yakıt aldırıyor. Havacılıkta “tankering” olarak adlandırılan uygulamayla uçaklar, dönüş uçuşu için gereken yakıtın bir bölümünü de kalkış noktasından taşıyor.

Lufthansa Grubu bünyesindeki Swiss de Frankfurt seferlerinde Zürih ve Cenevre’den dönüş uçuşuna yetecek ilave kerosen alıyor. Swiss, uygulamayı doğrularken Lufthansa, Frankfurt’taki sorunun temelinde boru hattı kapasitesinin bulunduğunu ifade ediyor. Havalimanının işletmecisi Fraport ise yaşanan durumu rutin bakım çalışmasıyla açıklıyor.

İsviçre Federal Ekonomik Arz Güvenliği Ofisi (BWL), rezervin piyasayı desteklemek amacıyla açıldığını ve yakıtın kimlere satılacağına hükümetin karar vermediğini bildirdi. Zürih’te yakıt ikmali yapan havayolları bu tedarikten yararlanabiliyor. Emirates, Qatar Airways ve United da Zürih’te yakıt alan şirketler arasında bulunuyor.

Serbest bırakılan kerosen, havalimanı veya federal hükümet tarafından değil, aralarında Socar, BP ve Shell’in de bulunduğu dokuz petrol şirketi tarafından satılıyor. Zorunlu rezerv ithalatçı şirketlere ait bulunuyor; fiyat dalgalanmalarına ilişkin risk ise Carbura’nın garanti fonu tarafından karşılanıyor.

BWL verilerine göre 2025 sonu itibarıyla İsviçre’de 497 milyon litre uçak yakıtı bulunması gerekirken fiili miktar yaklaşık 368 milyon litre seviyesinde kaldı. Nisan ayında rezerv, mevzuatta öngörülen 90 gün yerine yalnızca 72 günlük ihtiyacı karşılayabiliyordu.

Garanti fonunda 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 387 milyon İsviçre frangı bulunuyordu. Rezervin yeniden doldurulmasının maliyeti ve oluşabilecek zararın kim tarafından karşılanacağı açıklanmadı. Federal hükümet, depolama şirketlerinin banka kredilerine garanti veriyor; şirketlerden birinin yükümlülüğünü yerine getirememesi durumunda mali risk kamuya yansıyabilir.

Zürih Havalimanı’nın hisselerinin üçte biri Zürih Kantonu’na, yüzde 5’i ise Zürih şehrine ait. Kanton yönetim kurulunda sekiz üyeden üçünü, şehir ise bir üyeyi belirliyor. Yakıt tedarikiyle ilgili kararlar doğrudan kanton ve şehir yönetimleri tarafından alınmıyor.