Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), küresel havacılık sektöründe kargo ve yer operasyonlarında kullanılan temel kılavuzların 2027 sürümlerini, gelişen küresel standartlarla uyum sağlamak amacıyla önemli değişiklik ve revizyonlarla güncelledi. Yeni sürümlerde batarya taşımacılığından canlı hayvan gönderilerine, otonom yer hizmetleri ekipmanlarından yapay zekâ destekli dijital araçlara kadar birçok alanda yeni düzenlemeler yer aldı.
Tehlikeli Maddeler Düzenlemeleri güncellendi
IATA’nın Tehlikeli Maddeler Düzenlemeleri (DGR) kapsamında yaptığı değişiklikler arasında, ambalajlama gerekliliklerinin daha açık hale getirilmesine yönelik yeni talimatlar bulunuyor.
Yedek bataryalar ve powerbank’lere ilişkin kısıtlamalar ile gereklilikler de güncellenirken, lityum batarya ile çalışan hareket destek cihazlarına yönelik yeni hükümler getirildi. Düzenlemeler, kapasitesi 300 Wh’yi aşan cihazlar için yeni operatör yükümlülüklerini de kapsıyor.
Devlet ve Operatör Farklılıkları bölümünde de değişikliğe gidildi. Güncellemeye 17 ülkeden gelen yeni farklılıklar dahil edildi.
Batarya taşımacılığında yeni hükümler
Batarya Taşıma Düzenlemeleri (BSR) kapsamında hem lityum iyon hem de sodyum iyon hücreler içeren hibrit bataryalara yönelik yeni hükümler getirildi.
Özellikle sodyum iyon ve prototip bataryalarla ilgili paketleme talimatları revize edildi. Belirli batarya gönderileri için uygulanan 4 hücre/2 batarya sınırından muafiyetlere ilişkin kurallar da daha açık hale getirildi.
Yeni düzenlemeyle batarya işaretlerinin, diğer geçerli tehlike etiketleriyle aynı paket yüzeyinde gösterilmesi gerekecek.
Canlı hayvan taşımacılığı standartlarında değişiklik
Canlı Hayvan Düzenlemeleri (LAR) kapsamında belirli patojenlerden arındırılmış laboratuvar hayvanları tür listelerine eklendi.
Konteyner gerekliliklerinde standartlaştırılmış terminoloji ve metrik ölçümlerin kullanılması yönünde değişiklik yapılırken, uçak kargo bölmelerinin temizlik ve dezenfeksiyon prosedürleri de güncellendi.
Brezilya’nın LAR düzenlemelerini benimsemesinin ardından kılavuzun Portekizce sürümü de kullanıma sunuldu.
Biyometrik işlemler ve otonom yer hizmetleri ekipmanları
Havalimanı Yer Hizmetleri Kılavuzu (AHM) da 2027 sürümü kapsamında yenilendi.
Temassız seyahat süreçlerinde kullanılan biyometrik işlemler için temas noktası süreçleri ile gizlilik ve etik konularını kapsayan yeni rehberlik oluşturuldu.
Uçak yakınında faaliyet gösteren otonom yer hizmetleri ekipmanlarına yönelik hükümler de geliştirildi.
IATA dijital araçlarda yapay zekâ kullanımını artırıyor
IATA, kılavuzlarını destekledikleri sektör süreçleriyle daha verimli şekilde ilişkilendirmek amacıyla giderek daha fazla yapay zekâdan yararlanacak geliştirilmiş dijital araçlara da ağırlık veriyor.
Bu araçların, havacılık sektörünün daha bağlantılı, otomatik ve veri odaklı operasyonlara geçişini desteklemesi ve IATA standartlarının karar alma süreçleriyle canlı operasyon ortamlarına daha fazla entegre edilmesine yardımcı olması hedefleniyor.
Yeni ve geliştirilen dijital araçlar arasında LAR Verify, e-Battery Shipping Regulations (e-BSR), DG Digital, dijital DGR geliştirmeleri ve Digital Load Verification (DLV) bulunuyor.
LAR Verify, canlı hayvan gönderileri için otomatik uygunluk doğrulaması sağlarken, e-BSR yeni Etkileşimli Sınıflandırma Senaryoları sunuyor.
DG Digital ise tehlikeli maddeler için Gönderici Beyanlarının (DGD) oluşturulması ve yönetilmesi amacıyla DG Autocheck’in bir modülü olarak kullanılıyor.
DGR’nin dijital sürümünde tehlikeli madde bilgilerine erişimi ve gezinmeyi kolaylaştıran geliştirmeler bulunuyor.
Digital Load Verification (DLV) ise uçak yükleme faaliyetlerinin doğrulanmasında kullanılıyor. IATA’ya göre sistem, yükleme hatalarını yüzde 80’den fazla, yüklemeye bağlı gecikmeleri ise yüzde 30’a kadar azaltıyor.
Frederic Leger: Daha güvenli ve verimli operasyonlar için önemli adım
IATA Ürün ve Hizmetlerden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Frederic Leger, 2027 kılavuz revizyonlarının teknoloji, düzenlemeler ve müşteri ihtiyaçlarındaki gelişmeleri yansıttığını belirtti.
Leger, kılavuzların daha dijital bağlantılı bir ortamda kullanılmaya başlanmasıyla birlikte IATA’nın, standartları kargo ve yer operasyonlarının temelindeki kritik süreç ve faaliyetlere entegre eden araçlara odaklandığını ifade etti.
Bu yaklaşımın daha güvenli ve daha verimli havayolu operasyonlarının geliştirilmesi açısından önemli bir adım olduğunu belirten Leger, yapay zekânın kullanımıyla bu sürecin daha ileri bir seviyeye taşınacağını kaydetti.
