Çin’in devlet kontrolündeki uçak üreticisi Comac, Singapur Havacılık Fuarı’nda C919 yolcu uçağıyla Asya-Pasifik pazarına yönelik iddiasını güçlendirdi. Analistlere göre Boeing ve Airbus’taki teslimat gecikmeleri, Comac için bölgede önemli bir fırsat yaratıyor.
C919, Asya-Pasifik için vitrine çıktı
Singapur Havacılık Fuarı’nda ticari uçak maketleri, kokpit simülasyonları ve interaktif teknoloji alanları öne çıkarken, fuarın en dikkat çeken stantlarından biri Comac’a ait oldu.
BBC’nin aktardığına göre, C919’un iki yıl önce Çin dışındaki ilk uçuşunu Singapur’a gerçekleştirmesinin ardından şirket, Güneydoğu Asya pazarını stratejik hedef olarak konumlandırıyor. Comac yetkilileri, C919’un Airbus A320neo ve Boeing 737 MAX modellerine doğrudan rakip olduğunu açıkça ifade ediyor.
IATA: “10–15 yıl içinde küresel rakip olacak”
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, Comac’ın uzun vadeli potansiyeline dikkat çekti.
Walsh, “Zamanla Comac küresel bir rakip olacak. Bu zaman alacak, ancak 10–15 yıl sonra Boeing, Airbus ve Comac’ı birlikte konuşuyor olacağız” ifadeleriyle şirketin gelecekte önemli bir oyuncu haline geleceğini vurguladı.
Teslimat gecikmeleri Comac’a alan açtı
Analistlere göre Asya-Pasifik bölgesi, yeni bir uçak üreticisine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Boeing ve Airbus’ta yaşanan teslimat gecikmeleri, motor tedarik sorunları ve küresel tedarik zinciri darboğazları, bölgedeki havayolları üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
IATA verileri, küresel filoların ortalama yaşının arttığını ve bunun yakıt tüketimi ile işletme maliyetlerini yükselttiğini ortaya koyuyor. Walsh’a göre yeterli uçak bulunabilse, Asya-Pasifik havayolları 2026 yılında çift haneli büyüme yakalayabilir.
Bölgeden siparişler artıyor
Comac, bugüne kadar 200’den fazla C909 ve C919 teslim ettiğini açıkladı. Bu uçakların yaklaşık dörtte biri Laos, Endonezya ve Vietnam’daki havayolları tarafından kullanılıyor.
Öne çıkan siparişler arasında:
- Brunei merkezli GallopAir’in verdiği büyük sipariş,
- Kamboçya’nın yaklaşık 20 uçaklık alım planı bulunuyor.
- Düşük maliyetli havayolları için cazip seçenek
Güçlü devlet desteği ve görece düşük fiyat politikası, Comac uçaklarını özellikle gelişmekte olan pazarlardaki düşük maliyetli havayolları için cazip hale getiriyor.
Filipinler merkezli Cebu Pacific CEO’su Mike Szucs, Comac’a temkinli yaklaştıklarını ancak kapıyı kapatmadıklarını belirterek, “2030’lu yıllarda gerekli sertifikasyonlar tamamlandığında Comac, bizim ve diğer taşıyıcılar için cazip bir seçenek olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa sertifikasyonu kritik eşik
Comac, Asya-Pasifik’in yanı sıra Avrupa sertifikasyonu için de çalışmalar yürütüyor. C919 için Avrupa’da test uçuşları sürerken, düzenleyici kurumlar bu sürecin 2028 hatta 2031’e kadar uzayabileceğine dikkat çekiyor.
Şirketin önündeki başlıca zorluklar şöyle sıralanıyor:
- Çin ve Batı menşeli parça ve yazılımların entegrasyonu
- Küresel bakım-onarım altyapısının yetersizliği
- Pilot eğitimi ve servis ağlarının kurulması
Bu alanlarda Boeing ve Airbus, onlarca yıllık deneyim avantajına sahip bulunuyor.
Rekabet sadece iki devle sınırlı değil
Comac, Asya-Pasifik’te yalnızca Boeing ve Airbus’la değil; Brezilyalı Embraer ile de rekabet ediyor. Embraer, Scoot, Virgin Australia ve All Nippon Airways (ANA) gibi havayollarından aldığı siparişlerle bölgede güçlü bir konum elde etmiş durumda.
Öte yandan Boeing ve Airbus da Singapur Havacılık Fuarı’nda güçlü bir varlık sergileyerek teslimat gecikmelerinin kademeli olarak azaldığı mesajını verdi.
Sipariş rakamları tartışma konusu
Comac, Çinli havayollarından 1.000’den fazla C919 siparişi aldığını duyurmuştu. Ancak bugüne kadar yalnızca yaklaşık bir düzine uçağın teslim edildiği biliniyor.
Şirketin devlet kontrolünde olması ve halka açık bir yapıya sahip bulunmaması, sipariş ve teslimat rakamlarının bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmasını zorlaştırıyor.
Airport Gündem X-Twitter hesabını takip edebilirsiniz. Takip Et
