Milli Muharip Uçak KAAN için geliştirilen yerli yardımcı güç ünitesi APU-60’ın ilk entegrasyonu 2026’da yapılacak. TRMOTOR, motor ve güç sistemlerinde dışa bağımlılığı azaltıyor.
Milli Muharip Uçak KAAN’ın, ana motoru çalıştırılmadan önce ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayacak yerli ve milli yardımcı güç ünitesi (APU) için kritik bir aşamaya gelindi. Türkiye’de ilk kez yerli imkânlarla geliştirilen APU-60 sisteminin ilk entegrasyonunun 2026 yılı içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Motor ve Güç Sistemlerinde Yerli Kabiliyet Güçleniyor
Türkiye, havacılığın her alanında olduğu gibi motor ve güç sistemlerinde de dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor. İHA’lardan helikopterlere, eğitim uçaklarından 5’inci nesil muharebe uçağı KAAN’a uzanan geniş platform yelpazesinde yürütülen projeler, motor teknolojilerinde somut karşılık buluyor.
Bu kapsamda Türk savunma sanayisi bünyesinde faaliyet gösteren TRMOTOR, ana motorlar ve yardımcı güç sistemleri alanında yerli, milli ve yüksek teknoloji çözümler geliştirme misyonuyla çalışmalarını sürdürüyor.
KAAN’ın APU ve ATS Sistemleri TRMOTOR İmzası Taşıyor
Gaz türbinli motor teknolojileri ve güç sistemleri alanında tasarım, geliştirme, üretim ve doğrulama kabiliyetlerini Türkiye’ye kazandırmayı hedefleyen TRMOTOR, 2017–2021 döneminde milli güç sistemlerine yönelik AR-GE yapılanmasında önemli roller üstlendi.
Şirket, 2021 yılında, Milli Muharip Uçak KAAN için kritik öneme sahip Auxiliary Power Unit (APU) ve Air Turbine Starter (ATS) sistemlerinin tasarım ve geliştirme iş paketini bünyesine kattı.
2022’de KAAN ana motorunun kavramsal tasarım sözleşmesini imzalayan TRMOTOR, 2024 yılında ise KAAN’ın kalbi olarak nitelendirilen TF35000 motorunun geliştirilmesi amacıyla TEI ile konsorsiyum anlaşması yaptı.
Bu süreçte APU ve ATS çalışmaları, farklı platformlara uyumlu olacak şekilde genişletilirken; 2025 yılında bir yerli platform için yürütülen sistem geliştirme çalışmalarında da kritik aşamalar tamamlandı.
APU-60, KAAN’ı Göreve Hazırlayacak
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin GÖKVATAN dergisinde paylaşılan güncel bilgilere göre, APU-60’ın ilk entegrasyonu 2026 yılı içinde gerçekleştirilecek.
Yardımcı güç ünitesi (APU), ana motor çalıştırılmadan önce uçağın:
- Aviyonik sistemlerini,
- Elektronik altyapısını,
- İklimlendirme sistemlerini devreye alarak uçağı göreve hazır hale getiriyor.
APU-60 tarafından üretilen basınçlı hava, ATS sistemine aktarılıyor; ATS, bu basınçla türbinini döndürerek ana motorun miline ilk hareketi kazandırıyor ve motorun çalışması için gerekli başlangıç koşullarını oluşturuyor.
Bu bütüncül sistem sayesinde harici yer ekipmanına duyulan ihtiyaç azalırken, operasyonel esneklik artıyor ve yerde bekleme süreleri kısalıyor.
Yeni Nesil Yardımcı Güç Ünitesi: APU-40
TRMOTOR, APU-60’a ek olarak APU-40 adı verilen yeni bir yardımcı güç ünitesi üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor.
Uçak ve döner kanat platformlarına entegrasyonu hedeflenen APU-40 projesinde çekirdek motor entegrasyon çalışmaları devam ederken, 2026’nın ilk çeyreğinde test faaliyetlerine başlanması planlanıyor.
Şirket ayrıca; elektrik-kontrol, yağlama, yakıt, ateşleme, aktivasyon, pnömatik sistemler ve dişli kutuları gibi yüksek hassasiyet gerektiren alt sistemlerde uzmanlığını derinleştirmeye devam ediyor.
“Yerli Motor Çalışmaları Bir Beka Meselesidir”
TRMOTOR Genel Müdürü Osman Saim Dinç, motor teknolojilerinin stratejik önemine dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Motor teknolojileri bugün yalnızca performans hesabı yapılan bir mühendislik başlığı değil; bağımsızlık, sürdürülebilirlik ve tedarik güvenliğinin kesişim noktasıdır. Yerli motor çalışmalarını bir beka meselesi olarak değerlendiriyoruz.
Bu projelerle birlikte Türkiye, yerli havacılık motorları teknolojilerinde katalizör etki oluşturacak bir kabiliyet kazanımı elde edecek. Türkiye’nin bağımsız savunma sanayisine katkı sunma sorumluluğuyla, disiplinler arası teknoloji odağında çalışmalarımızı sürdürüyoruz.”
Airport Gündem X-Twitter hesabını takip edebilirsiniz. Takip Et
