Avrupa’nın en yoğun havalimanı Heathrow, 50 milyar sterlinlik dev yatırım kapsamında üçüncü pist için “kürek hazır” planlarını resmi olarak sundu. Hükümet projeyi; ekonomik büyümeyi hızlandıracak, ticareti canlandıracak ve 100 binden fazla yeni istihdam yaratabilecek stratejik bir adım olarak tanımlıyor.
3,2 kilometrelik (2 mil) yeni pist, yönlendirilen M25 otoyolu üzerinden geçecek ve Londra üzerinde günde 750’den fazla ek uçuşa olanak tanıyarak yıllık yolcu kapasitesini 150 milyona yükseltmeyi hedefliyor.
2019’dan Beri Gündemde, Şimdi Yeniden Canlanıyor
Heathrow’un sunduğu yeni teklif, ilk olarak 2019’da prensipte onaylanan planın güncellenmiş versiyonu niteliğinde. Ancak 2020’de çevresel gerekçelerle alınan mahkeme kararıyla durdurulan proje, pandemi sürecinde düşen yolcu sayıları nedeniyle tamamen askıya alınmıştı.
Bu yıl itibarıyla planı yeniden gündeme taşıyan havalimanı yönetimi, 2029’a kadar planlama izni almayı, 2035’e kadar ise yeni pistin faaliyete geçmesini hedefliyor.
Hissedarlar Temkinli, Hükümet İstekli
Projede; Fransız özel sermaye şirketi Ardian, Suudi Arabistan ve Katar’ın egemen varlık fonları da dahil olmak üzere uluslararası yatırımcılar yer alıyor. Ancak bu hissedarlar, tam planlama başvurusundan önce uzun vadeli yasal güvenceler ve siyasi destek talep ediyor.
İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves projeye güçlü destek verirken, Heathrow yönetimi geçmişte yaşanan iptaller nedeniyle bu kez “kesin politika garantileri” istiyor. Bunlar arasında:
Hava sahasının modernizasyonu,
Planlama ve altyapı yasalarının kabulü,
Havalimanının yatırımlarını geri alabileceği seviyede düzenleyici ücret izinleri (CAA) yer alıyor.
Maliyet 6 Yılda %50 Arttı
2019’da 14 milyar sterlin olarak hesaplanan pist maliyetinin, inşaat enflasyonu nedeniyle bugün 21 milyar sterline çıktığı açıklandı.
Terminal 5’in genişletilmesi: 12 milyar sterlin
Genel havalimanı modernizasyonu: 15 milyar sterlin
Toplam harcama planı 50 milyar sterlini buluyor.
İş Dünyasından Tam Destek
CBI, İngiliz Ticaret Odaları, MakeUK ve Küçük İşletmeler Federasyonu ortak açıklamalarında projenin:
“Büyük ve gelişmekte olan pazarlara hayati erişim sağlayacağı, milyarlarca dolarlık yatırımı tetikleyeceği, tedarik zincirlerini güçlendireceği ve ülke genelinde becerileri geliştireceği”
ifadelerine yer verdi.
British Airways, uçuşlarının yarısını Heathrow’dan gerçekleştirirken, easyJet yeni pistin düşük maliyetli havayolu operatörlerine de kapı aralayacağını belirtti:
“Bu, easyJet için Heathrow’da ölçekli operasyon başlatmak adına büyük bir fırsat.”
Çevreciler Sert Tepkili: “İklim İçin Felaket”
Projeye en sert tepki ise çevre aktivistlerinden geldi.
Greenpeace UK Politika Direktörü Dr. Douglas Parr, planı “başarısızlığa mahkûm bir proje” olarak nitelendirerek bölge halkının “yıllarca askıda kalacak hayatlara” mahkûm edileceğini söyledi.
Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, pistin çevreye “oldukça büyük olumsuz etkiler” yaratacağını ifade etti.
3. Pist Koalisyonu Başkanı Paul McGuinness ise hükümetin “vergi mükelleflerini borç yükü ve yer altı çukuru riskiyle karşı karşıya bıraktığını” savundu.
Alternatif Planlar Masada
Hükümet, yaz boyunca Heathrow planlarını gözden geçirme sözü verirken, Arora Group tarafından önerilen doğuya doğru daha kısa bir pist seçeneğini de değerlendirmeye aldı.
Heathrow sözcüsü ise alternatif planlara açık olduklarını belirtse de:
“Kısa pist planlarının, maliyeti düşürse bile, mevcut planla aynı faydaları sağlayabileceğine inanmıyoruz.”
dedi.
Heathrow CEO’su: “Zamanı Geldi”
Heathrow Genel Müdürü Thomas Woldbye, projenin stratejik önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Ticaret ve bağlantılarımıza zarar verecek şekilde kapasite sınırlarımızda çalışıyoruz. Hükümetin yeşil ışığı ve uygun düzenleyici çerçeveyle birlikte, bu yıl tedarik zincirimize yatırım yapmaya ve harekete geçmeye hazırız. Ülkemiz için kalkışın önünü açma zamanı geldi.”
